Во време кога војните, геополитичките тензии и нуклеарните закани повторно се во фокусот на светската јавност, експертите предупредуваат на сценарио што човештвото се надева дека никогаш нема да се случи – глобален нуклеарен конфликт.
Додека Русија ја продолжува војната во Украина, а тензиите меѓу САД, Израел и Иран се зголемуваат, се поставува прашањето: што би се случило ако светот навлезе во најлошото можно сценарио?
Иако нуклеарна војна не е неизбежна, последиците би биле толку разорни што преживувањето би станало исклучително ретка привилегија.
Милијарди жртви за неколку минути
Според американската истражувачка новинарка и авторка на книгата „Nuclear War: A Scenario“, Енни Џејкобсен, глобалната нуклеарна размена би имала последици без преседан во историјата на човештвото.
Нејзините проценки се драматични: околу пет милијарди луѓе би загинале во првите 72 минути по почетокот на нуклеарниот конфликт.
Но дури и оние што би ги преживеале првичните експлозии не би биле безбедни.
Нуклеарна зима и колапс на земјоделството
По масовните детонации, огромни количини чад и прашина би се кренале во атмосферата, блокирајќи голем дел од сончевата светлина. Овој феномен, познат како „нуклеарна зима“, би предизвикал драматичен пад на температурите низ целиот свет.
Според анализите на Џејкобсен и климатскиот експерт, професорот Брајан Тун, многу региони на планетата би се соочиле со екстремни климатски услови.
„Поголемиот дел од светот, особено средните географски ширини, би бил покриен со ледени покриви. Места како Ајова и Украина би биле под снег со години“, предупредува Џејкобсен.
Во такви услови земјоделството би колабирало, а недостигот на храна би станал глобална криза.
Живот под земја
Покрај студот и гладот, сериозен проблем би била и радијацијата. Озонскиот слој би бил сериозно оштетен, што би ја зголемило изложеноста на штетното сончево зрачење.
„Престојот на отворено би станал многу опасен. Луѓето би морале да живеат под земја“, предупредува Џејкобсен.
Каде би имало шанса за опстанок?
Според некои научни модели, само неколку земји би имале релативно подобри услови за преживување во постнуклеарен свет.
Австралија и Нов Зеланд често се наведуваат како најверојатни места каде би можело да се одржи земјоделството. Нивната географска изолираност, умерената клима и оддалеченоста од главните нуклеарни сили им даваат одредена предност.
Дополнително, овие земји не поседуваат нуклеарно оружје, што ја намалува веројатноста да станат директна цел на напад.
Освен нив, како потенцијално „побезбедни“ локации понекогаш се споменуваат и Исланд, Швајцарија, Тувалу, Јужна Африка и Чиле, поради нивната географска положба и можноста да обезбедат основни ресурси за преживување.
Потсетник за човештвото
Иако ваквите сценарија се хипотетички, тие служат како потсетник за огромната одговорност што ја носат нуклеарните сили.
Во свет каде неколку држави поседуваат илјадници нуклеарни боеви глави, дипломатските решенија и меѓународната соработка остануваат единствениот сигурен начин да се избегне катастрофа што би ја променила судбината на цивилизацијата.
