Извршниот директор на Tesla и SpaceX, Илон Маск, повторно ја крена јавноста на нозе со остро предупредување за економската иднина на САД, тврдејќи дека земјата е „на пат да банкротира 1.000 проценти“ доколку не се преземат итни мерки за контрола на државниот долг.
Според неговите проценки, американскиот јавен долг веќе надминува 38,5 трилиони долари, а само каматите годишно достигнуваат речиси еден трилион долари – сума што ја надминува потрошувачката за одбраната.
Маск предупредува дека ваквата динамика е неодржлива. Ако трошоците за сервисирање на долгот продолжат да растат побрзо од економскиот раст, федералниот буџет би можел да стане заробеник на каматите, оставајќи помалку средства за инфраструктура, образование и развој.
„Не можеме бесконечно да печатиме пари и да се задолжуваме. Тоа води кон колапс“, порача Маск.
За разлика од класичните економски мерки како зголемување даноци или кратење трошоци, милијардерот верува дека спасот лежи во технолошката револуција.
Тој смета дека:
- вештачката интелигенција
- роботиката
- автоматизацијата
- напредното производство
можат драматично да ја зголемат продуктивноста и економскиот раст, што би ѝ дало „време“ на економијата да го апсорбира товарот од долгот.
„Иновацијата не е луксуз, туку нужност за преживување“, нагласува Маск.
Сепак, тој предупредува дека брзиот технолошки напредок може да донесе и несакан ефект – дефлација. Доколку производството расте побрзо од паричната маса, цените би можеле да паѓаат, а реалниот товар на долгот дополнително да се зголеми.
Иако доларот сè уште е главна светска резервна валута, Маск смета дека САД не можат бесконечно да се потпираат на таа предност без вистински економски раст.
Дел од економистите ги делат неговите грижи, особено во услови на растечки буџетски дефицити и зголемени трошоци за камати. Други, пак, сметаат дека изјавите се претерани, но признаваат дека долгорочната фискална стабилност бара структурни реформи.
Во секој случај, пораката на Маск е јасна – без силен технолошки напредок, најголемата светска економија може да се соочи со сериозни финансиски турбуленции.
