Прашањето околу тоа дали покривањето или прикривањето на регистарските таблички претставува кривично дело често предизвикува забуна кај возачите. Анализата на релевантните законски одредби покажува дека ваквото однесување не се третира како кривично дело, туку како прекршок, за кој се предвидени високи парични казни. Сепак, во одредени случаи манипулацијата со регистарски таблички може да премине во сферата на кривичната одговорност.
Прикривањето на табличките – јасно дефиниран прекршок
Законот за возила прецизира дека регистарските таблички мора да бидат јасно видливи, читливи и поставени на местото предвидено од производителот. Забрането е нивно покривање, лепење налепници, затемнување со фолии или каква било интервенција што го попречува нивното читање или автоматско детектирање од технички уреди и камери.
За прекршување на оваа одредба е предвидена глоба од 500 евра, а полицијата има право веднаш да го исклучи возилото од сообраќај. Ова значи дека секое намерно прикривање на табличките – дури и само со кал, снег или поставена предметна пречка – води до прекршочна санкција, но не и до кривична постапка.
Кога манипулацијата со табличките станува кривично дело?
Иако прикривањето е прекршок, други дејствија поврзани со регистарските таблички може да бидат кривично санкционирани. Кривичниот законик, во членот за фалсификување исправа, ги опфаќа сите случаи кога лицето:
- прави лажна регистарска табличка,
- менува броеви или букви на постоечка табличка,
- користи фалсификувана табличка како вистинита.
Овие дејствија се казнуваат со затворска казна од три месеци до пет години.
Покрај тоа, користење таблички што се издадени за друго возило исто така се санкционира со глоба од 250 евра. Но ако ваквата манипулација има за цел да се изврши друго кривично дело – на пример кражба, измама, или бегство од местото на сообраќајна несреќа – тогаш влегува во состав на потешка кривично-правна одговорност.
Разликата меѓу прекршок и кривично дело
За прекршоците со табличките постапува Министерството за внатрешни работи, кое често издава платен налог на самото место. Кога станува збор за фалсификување или употреба на таблички со намера за криминални дејствија, предметот преминува под надлежност на Јавното обвинителство и судот.
Што е заклучокот?
Прикривањето или правењето на регистарските таблички нечитливи – намерно или по друга причина – не е кривично дело, туку прекршок. Но секоја интервенција што создава лажна исправа или се користи за полесно извршување кривично дело се третира многу построго и може да доведе до кривична одговорност.
Во услови кога се користат камери, радарски системи и автоматизирани контроли, овие одредби се особено важни за одржување на безбедноста во сообраќајот и заштита од злоупотреби.
