Сите знаеме колку е тешко да се продолжи понатаму по сериозна животна криза. Преболување на раскид, развод, смрт на блиска личност, болест или финансиски проблеми, а потоа соочување со последиците и повторно градење на животот. Но, што кога ќе успеете во тоа, а минатото повторно ќе ве прогонува? Не зборуваме за поранешни партнери или нерешени односи, туку за дигиталните мрежи.
Во денешно време, секој од нас има свој дигитален потпис, кој повремено повторно се појавува во нашите животи. Знаете ли за оние слатки спомени на Facebook? Замислете сега дека во вашите спомени се појавуваат најмрачните моменти, оние кои само сакате да ги заборавите. Тоа е дигитално прогонување, нов термин во современата психологија.
Што всушност е дигитално прогонување? Овој психолошки феномен означува дека спомените од минатото, зачувани во дигитален формат, продолжуваат да влијаат на нашите емоции и да не попречуваат во секојдневниот живот. Иако најчесто се поврзува со љубовни врски, се јавува и во поширок контекст: по губењето на блиска личност, прекин на пријателства, промени во семејството или дури и професионални односи.
Во дигиталната ера, минатото никогаш не е навистина завршено, бидејќи апликации, фотографии, пораки и алгоритми неуморно нè потсетуваат на она што било. Емоционалните трагови од поранешните односи, починатите лица или затворените животни поглавја остануваат присутни во форма на известувања, спомени и дигитални остатоци, отежнувајќи го процесот на емоционално оздравување. Овој феномен сè повеќе го препознаваат и психолозите, бидејќи влијае на менталното здравје, способноста за нови врски и општата емоционална стабилност.
Како дигиталното прогонување делува на нас? Последиците од дигиталното прогонување можат да бидат длабоки, особено кога дигиталните трагови од минатото ја попречуваат емоционалната исцелување. Во секојдневниот живот, тоа може да значи изненадни таласи на тага, анксиозност или меланхолија предизвикани од стари фотографии, пораки или потсетници кои се појавуваат без предупредување. Психолошките истражувања покажуваат дека дигиталното прогонување може да предизвика симптоми слични на посттрауматски стресен поремет, бидејќи нашиот емоционален центар во мозокот реагира на дигиталните стимулации како да се минатите настани случуваат во сегашноста.
Ова може да отежни формирање нови врски, да предизвика чувство на заглавеност, да го продолжи периодот на тага и да ја зголеми склоноста кон самопроучување и идеализирање на минатото. Понатаму, постојаното враќање на старите спомени може да го саботира секојдневното функционирање, да ја намали продуктивноста и да го зголеми чувството на емоционална исцрпеност. Во суштина, дигиталното прогонување го држи умот и срцето во минатото, спречувајќи нè да го прифатиме целосно сегашниот момент и да продолжиме понатаму.
Како да се избориме со дигиталното прогонување? Изборот да се избориме со дигиталното прогонување бара свесно донесување одлуки кои водат кон емоционално ослободување и затворање на минатите поглавја. Првиот чекор е да го препознаете проблемот, да разберете дека чувствата на тага, желба или вознемиреност кои се јавуваат при гледањето на стари фотографии или пораки не се безазлени, туку знак дека минатото сè уште има моќ над вас.
Следниот чекор е дигитална хигиена: избришете фотографии и преписки кои ви нанесуваат болка, архивирајте содржини кои не сакате да ги изгубите, но ни да ги гледате секојдневно, и онеможете автоматски потсетници од апликациите. Ако често имате потреба да проверувате профили на поранешни партнери или пријатели, размислете за блокирање или ограничување на пристапот до тие содржини. Плус, практикувајте фокус на сегашноста: негувајте благодарност, инвестирајте во нови односи и активности кои ве исполнуваат. Ако забележите дека дигиталните сенки сериозно влијаат на вашето ментално здравје, побарајте помош од терапевт. Ослободувањето од минатото е процес, но и избор да бидете присутни во својот живот, сега.
