Швајцарскиот франак достигна највисоко ниво во последните десет години, отворајќи нови дилеми за економистите и носителите на монетарната политика. Во време на глобална неизвесност, инвеститорите масовно се пренасочуваат кон таканаречените „сигурни засолништа“, што доведе до засилен интерес не само за франкот, туку и за златото и среброто, кои исто така бележат рекордни вредности.
Од почетокот на 2026 година, франкот зајакна за околу 3,5 проценти во однос на американскиот долар. Аналитичарите ваквиот раст го поврзуваат со нестабилната трговска политика на САД, геополитичките конфликти и стравот од нови економски потреси на глобално ниво.
Од Швајцарската национална банка предупредуваат дека ваквото јакнење на валутата не е добредојдено за домашната економија. Силниот франак традиционално ја намалува конкурентноста на извозниците, бидејќи швајцарските производи стануваат поскапи на странските пазари. Иако побарувачката за фармацевтски производи, часовници и висока технологија засега останува стабилна, долгорочниот притисок може да се почувствува во повеќе индустрии.
Дополнителен предизвик е исклучително ниската инфлација, која моментално изнесува околу 0,1 процент. Со каматни стапки блиску до нула, земјата се наоѓа на работ на деинфлација. Експертите не ја исклучуваат можноста централната банка повторно да воведе негативни каматни стапки – мерка што би ги погодила штедачите, но би требало да го ослаби франкот и да ја поттикне економијата.
Во минатото, банката интервенираше директно на девизниот пазар за да го ограничи растот на валутата. Сепак, ваквите потези денес се сметаат за ризични, особено по новите трговски договори со САД, кои ја прават земјата повнимателна во однос на секоја одлука што би можела да предизвика политички тензии.
Сè на сè, франкот повторно ја потврдува својата репутација на „сигурно засолниште“, но токму тоа може да стане проблем за швајцарската економија. Додека светот бара безбедност, Швајцарија се соочува со предизвикот како да ја задржи стабилноста без да го загуши сопствениот раст.
