Новиот преседан во правната историја: Жири од САД утврди дека францускиот банкарски гигант BNP Paribas е соучесник во злосторствата што се случувале во Судан под режимот на поранешниот лидер Омар ал-Башир. Оваа одлука доаѓа по петнеделно судење во кое жири од осум членови одлучи да му додели на тројца тужители, кои сега се американски државјани, вкупно 20.75 милиони долари за штета.
Тужителите, двајца мажи и една жена, сведочеа за ужасите што ги претрпеле од страна на суданските војници и милитантите од познатата група Јанџавид. Тие раскажаа за мачења, изгореници од цигари, сечење со нож и сексуални напади. “Немам повеќе роднини”, изјави Ентасар Осман Кашер пред судот, што ја илустрира трагедијата на нивните животи.
Судскиот процес се фокусираше на тоа дали финансиските услуги на BNP Paribas биле “природна и соодветна причина” за страдањата на преживеаните од етничкото чистење и масовното насилство во Судан. Според адвокатот на тужителите, Боби Дичело, пресудата е “победа за правдата и одговорноста”. Тој истакна дека финансиските институции не можат да затвораат очи пред последиците од своите дејствија.
Од друга страна, BNP Paribas изјави дека пресудата е “очигледно погрешна” и најави дека ќе се жали. Адвокатите на банката тврдат дека не постои врска помеѓу дејствијата на банката и страдањата на тужителите, нагласувајќи дека банката работела легално во Европа и дека глобалните институции, како Меѓународниот монетарен фонд, соработувале со суданската влада во истото време.
Оваа пресуда доаѓа во контекст на долгогодишниот конфликт во Судан, кој од 2004 година е прогласен за геноцид, со околу 300.000 загинати и 2.5 милиони раселени лица според податоците на Обединетите нации. Омар ал-Башир, кој владеел со Судан три децении, беше соборен во април 2019 година по месеци на протести, а сега е во бегство од меѓународната правда.
Судот во САД сега поставува важен преседан за одговорноста на финансиските институции во глобалните конфликти, и прашањето дали тие можат да бидат одговорни за злосторствата што се случуваат во земјите каде што работат.
