Хосе „Пепе“ Мухика, поранешниот претседател на Уругвај и една од најавтентичните политички фигури на 21 век, почина на 89-годишна возраст. Со својот животен стил, вредности и политичка филозофија, тој остана запаметен како ретка комбинација на идеализам и интегритет, скромност и решителност.
Од герила до врвот на државата
Мухика не беше обичен политичар. Роден во 1935 година во Монтевидео, тој во младоста се приклучува на герилското движење „Тупамарос“ – левичарска организација инспирирана од кубанската револуција, која се бореше против тогашниот репресивен режим во Уругвај. Во тој период, Мухика учествувал во неколку вооружени акции, бил ранет со шест куршуми и поминал вкупно речиси 15 години во затвор, од кои повеќе од една деценија под тешки услови, делумно и во изолација.
По враќањето на демократијата во 1985 година, Мухика беше ослободен од затвор и постепено се реинтегрира во политичкиот живот, прво како пратеник, потоа министер за земјоделство, а во 2010 година – на 74-годишна возраст – стана претседател на Уругвај.
Претседател со гумени чизми
За време на неговиот мандат (2010–2015), Мухика одби да живее во претседателската резиденција. Наместо тоа, продолжи да живее на својата фарма во предградието на Монтевидео, каде со сопругата Луција Тополански одгледуваа цвеќиња. Возеше стара „Фолксваген Буба“, носеше иста облека како обичните луѓе и од својата претседателска плата задржуваше само околу 10% – остатокот го донираше во добротворни цели.
„Не сум сиромашен. Сиромашен е оној што има потреба од многу,“ изјави Муџика во едно интервју, одбивајќи го луксузот и протоколот што обично ги следат државниците.
Либерален реформатор
Иако дојде од радикално левичарско минато, како претседател Мухика беше умерен и прагматичен лидер кој го отвори Уругвај кон прогресивни реформи. Неговата влада беше првата во Латинска Америка што легализираше државно регулирана продажба на марихуана, дозволи истополови бракови и го легализира абортусот – реформи што го направија Уругвај симбол на социјален напредок и либерализам во регионот.
Мухика водеше надворешна политика базирана на ненаметливост, но секогаш беше отворен за критика на глобалниот капитализам и потрошувачка култура. Често ги осудуваше богатите елити и повикуваше на поедноставен, посолидарен животен стил.
Партнерство и љубов во борбата
Луција Тополански, неговата сопруга и политичка сојузничка, беше негова поддршка од времето на „Тупамарос“ па сè до последните денови од неговата политичка активност. Тие се венчаа во 2005 година, по неколку децении заеднички живот, а Тополански подоцна стана и потпретседателка на Уругвај.
Нивниот заеднички живот беше пример за искреност, посветеност и целосно отсуство на привилегии – квалитети што ретко се среќаваат кај политичките двојки.
Симбол надвор од политиката
По завршувањето на мандатот, Мухика се повлече од активна политика, но остана глобален симбол на „човечен лидер“. Често беше гостин на конференции и универзитети, каде зборуваше за етиката во политиката, значењето на слободата и одговорноста што доаѓа со неа.
Дури и кога светот се менуваше, Мухика остана доследен на своите принципи: борба за социјална правда, скромност, и отворено срце за обичниот човек.
Последниот поздрав
Смртта на Мухика доаѓа во време кога многу земји ја бараат изгубената верба во политиката. Со своето заминување, светот губи не само поранешен претседател, туку и ретка појава на искреност, интегритет и морал во политичката арена.
„Мухика не ја водеше само Уругвај, тој нè научи дека политиката може да биде човечка,“ изјави еден од неговите најблиски соработници по објавата за неговата смрт.
