Во денешно време, тешко е да се замисли ден без екрани – било да се работи за телефон, компјутер, таблет или телевизор. Иако технологијата ни го олеснува животот, долготрајното гледање во екрани може да предизвика напнатост на очите, замор и непријатни симптоми како главоболка, сувост на очите или замаглен вид. Овој проблем е познат како синдром на компјутерско гледање, но добрата вест е дека може да се ублажи со правилни навики и мали промени во секојдневието.
Синдромот на компјутерско гледање (Computer Vision Syndrome – CVS) не е болест на очите во класичната смисла, туку состојба која настанува поради преоптеретување на визуелниот систем. Најчесто се јавува кај луѓето кои работат на компјутер повеќе часови дневно, но може да ги погоди и студенти, играчи или сите оние кои користат дигитални уреди во слободното време. Главниот причинител на синдромот е комбинација на долго гледање во екран, намалено трепкање и неправилно осветлување.
Кога се фокусираме на дигитален уред, трепкаме значително поретко, што доведува до сувост и пецкање на очите. Дополнително, одразот од екранот, прекумерната близина на мониторот или лошото држење на телото можат да го зголемат напорот на очите и да предизвикаат други симптоми. Најчестите симптоми вклучуваат: замаглен вид, тешкотии при фокусирање на детали, пецкање или сувост на очите, главоболки, особено во пределот на чело или слепоочници, болки во вратот, рамената и грбот поради неправилно држење, како и чувство на замор на очите и тешкотии при читање подолг период.
Како да се намали напнатоста на очите од екрани? Еден од наједноставните начини е примената на правилото 20-20-20. Ова правило подразбира дека на секои 20 минути гледање во екран, треба да се одвратите погледот кон објект на најмалку 6 метри далечина, и тоа во траење од 20 секунди. Оваа техника помага на очите да се опуштат и го намалува ризикот од замор.
Исто така, важно е да се прилагоди осветлувањето во просторијата. Прејако светло или одраз на мониторот дополнително ги оптеретуваат очите, па се препорачува користење на ролетни или завеси, како и екрани со мат завршница. Мониторот треба да биде на растојание од околу должината на раката и поставен на висина на очите или малку под нив.
Трепкањето е уште еден клучен фактор. Кога гледаме во екран, несвесно трепкаме поретко, што доведува до сувост и чувство на пецкање. Свеста за трепкање или употреба на вештачки солзи може да ги ублажи овие симптоми. Редовните паузи и одмор без екрани имаат огромно значење. Наместо да одмарате со телефон по работа на компјутер, подобро е да излезете на кратка прошетка, да направите неколку вежби за истегнување или да зажмурите на неколку минути.
Исхраната исто така може да помогне – намирниците богати со витамини A, C, E и омега-3 масни киселини го зајакнуваат здравјето на очите. Добриот сон, доволниот внес на вода и редовните посети кај офталмологот дополнително придонесуваат за превенција на проблемите. Иако е тешко да се избегнат екрани, усвојувањето на овие навики може значително да го намали ризикот од напнатост на очите и да помогне да нашиот вид и фокус останат здрави и јасни.
