Овошјето е неизоставен дел од здравата и урамнотежена исхрана, бидејќи е богато со витамини, минерали, влакна и антиоксиданси. Овие состојки ја зајакнуваат имунолошката функција, ги штитат клетките од оксидативен стрес и помагаат во правилното функционирање на организмот. Сепак, кај лицата со дијабетес тип 1 и тип 2, често се поставува прашањето – дали секое овошје е безбедно и корисно?
Иако овошјето содржи природни шеќери, како што се фруктоза и глукоза, важно е да се знае дека нивниот ефект на нивоата на шеќер во крвта варира од вид до вид. Затоа, гликемискиот индекс (ГИ) игра клучна улога. Овој индекс покажува со каква брзина храната го зголемува нивото на глукоза во крвта. Овошјето со пониски ГИ вредности обично се разградува побавно и обезбедува стабилно ниво на енергија, додека овошјето со висок ГИ може да предизвика нагли скокови на шеќерот.
Затоа, лицата со дијабетес треба внимателно да избираат овошје и да контролираат количината на внес во текот на денот. При дијабетес тип 1, каде што е неопходна терапија со инсулин, важно е да се усогласи внесот на овошје со дозата на инсулин и оброците. Лицата со тип 1 можат да јадат скоро сите видови овошје, но во внимателно контролирани количини и со совет од лекар.
При дијабетес тип 2, каде што е целта контрола на шеќерот преку исхрана, вежбање и терапија, изборот на овошје со низок гликемиски индекс е уште поважен. Во двата случаи, клучот е во умерена и правилно распоредена консумација. Лицата со дијабетес можат безбедно да консумираат овошје со низок до умерен гликемиски индекс и богато со влакна. Тоа се пред сè бобичасто овошје – јагоди, малини, боровинки и купини. Овие видови овошје содржат малку природни шеќери и се богати со антиоксиданси и влакна кои го успоруваат порастот на глукозата во крвта.
Јаболките, крушите и бресквите исто така се добар избор, бидејќи содржат пектин и други корисни материи. Киви и грејпфрут, благодарение на комбинацијата на витамин Ц и влакна, помагаат во стабилизацијата на шеќерот во крвта. Сепак, банани, грозје, ананас и манго содржат поголеми количини на природен шеќер и имаат повисок гликемиски индекс. Тоа не значи дека се целосно забранети, но лицата со дијабетес треба да ги внесуваат внимателно – во помали порции и во комбинација со намирници богати со протеини или здрави масти (на пример, шака ореви со неколку бобинки грозје).
Што се однесува до овошјето кое не би требало да се јаде, сувото овошје како суви шљиви, смокви, гроздови и датули има многу концентрирани шеќери и висок гликемиски индекс, па не се препорачува за лица со дијабетес. Иако изгледа здраво, количината на шеќер во само неколку парчиња суво овошје може да биде еднаква на порција чоколадо. Исто така, овошните сокови, дури и кога се 100% природни, не се пожелни бидејќи не содржат влакна, а шеќерот од нив се апсорбира брзо, предизвикувајќи нагли скокови на глукозата.
Овошјето не е непријател на лицата со дијабетес, напротив – може да биде драгоцен дел од секојдневната исхрана. Важно е да се изберат сорти со понизок гликемиски индекс, да се јаде умерено и да се комбинира со други здрави намирници. Бобичастото овошје, јаболките и киви се сојузници на здравјето, додека сувото овошје и овошните сокови остануваат опција која е најдобро да се избегнува. Со правилен избор и контрола на порциите, лицата со дијабетес тип 1 и 2 можат да уживаат во благодетите на овошјето без страв од непожелни последици.
