Венецуела прави радикален пресврт во својата економска политика и отвора простор за приватни и странски компании во нафтената индустрија – сектор што со децении беше строго под контрола на државата. Новиот закон, потпишан од привремената претседателка Делси Родригез, претставува најголем чекор кон либерализација на енергетиката во поновата историја на земјата.
Со реформата, Каракас практично се дистанцира од долгорочниот социјалистички модел и се обидува да привлече свеж капитал за оживување на индустријата што е столб на венецуелската економија. Производството на нафта во последните години беше во пад, погодено од санкции, недостиг на инвестиции и застарена инфраструктура.
Законот стапи во сила само неколку недели по драматичните политички настани во земјата, вклучително и апсењето на поранешниот претседател Николас Мадуро. Родригез го потпиша документот пред работници од енергетскиот сектор и партиски поддржувачи, испраќајќи порака дека започнува „нова ера“ за венецуелската економија.
Во исто време, Соединети Американски Држави постепено ги ублажуваат санкциите поврзани со извозот на венецуелска нафта, што отвора врата за враќање на западните енергетски компании. Според извори од владата, Родригез остварила разговори со Доналд Трамп и со државниот секретар Марко Рубио, при што се дискутирало за идното управување со продажбата и дистрибуцијата на суровата нафта.
Суштинската промена е што приватни фирми ќе можат директно да инвестираат, да управуваат со проекти и да продаваат нафта, наместо сè да оди преку државниот гигант PDVSA, кој досега имаше речиси целосен монопол. Компаниите ќе работат со сопствени средства и ризици, но ќе мора да добијат дозвола од Министерството за нафта и да докажат финансиска и техничка способност.
Државата, сепак, ќе го задржи формалното сопствеништво врз природните ресурси, додека за споровите ќе се воведе меѓународна арбитража – механизам што треба да им даде сигурност на инвеститорите и заштита од евентуални национализации.
Паралелно се менуваат и фискалните услови. Максималната рудна рента е ограничена на 30 проценти, а владата ќе може флексибилно да ги приспособува условите од проект до проект, со цел да ја зголеми конкурентноста и да привлече што повеќе странски партнери.
Со оглед дека Венецуела располага со најголемите докажани резерви на нафта во светот, овој потег може да има пошироки геополитички последици и да ја врати земјата на енергетската мапа како клучен глобален играч. Прашањето што останува е дали странскиот капитал ќе се врати доволно брзо за да ја спаси индустријата што со години стагнира.
