Според најновиот извештај на Институтот за економија и мир (IEP), Македонија се наоѓа на 51. место во Глобалниот индекс за мир (GPI) за 2025 година, со оценка од 1,799. Оваа позиција претставува пад од четири места во однос на претходната година, што ја става земјата во средината на листата од 163 држави. Регионалната анализа покажува дека Западна и Централна Европа останува најмирниот регион во светот, иако бележи благ пад од 0,57% во последната година.
Во соседството, Хрватска е на 19. место со резултат од 1,519, Бугарија на 29. место со 1,610, а Грција на 45. место со оценка од 1,764. Албанија, Босна и Херцеговина, Косово и Србија исто така се наоѓаат во близок опсег на индексот, со умерени промени во нивните позиции, што укажува на предизвиците во безбедноста и милитаризацијата во регионот. Регионалната иницијатива за контрола на мало и лесно оружје продолжува да игра важна улога во намалувањето на безбедносните ризици.
На глобално ниво, индексот за мир за 2025 година покажува дека светот станува помалку мирен по 13-ти пат во последните 17 години, со просечен пад од 0,36%. Ова е шеста последователна година на влошување на глобалниот мир. Исланд останува најмирна земја со резултат од 1,095, следен од Ирска и Нов Зеланд. Напротив, земји како Русија, Украина и Судан се меѓу најмалку мирните, погодени од интензивни конфликти и хуманитарни кризи.
Извештајот истакнува дека најголемото влошување е забележано во доменот на тековни конфликти, со пад од 1,3%. Во 2024 година, 46 земји учествувале во повеќе надворешни конфликти отколку претходната година. Паралелно, милитаризацијата исто така бележи пад, со зголемени воени расходи во 86 земји. За разлика од овие негативни трендови, безбедноста и сигурноста покажуваат благ напредок, особено во перцепцијата за криминал и насилни демонстрации.
Извештајот предупредува на зголемените геополитички тензии, економската нестабилност и високата инфлација, кои создаваат ризик за понатамошна ескалација на конфликти. Глобалната економија во 2024 година се соочува со забавен раст и зголемена невработеност, особено кај младите. Овие фактори, заедно со зголемените воени буџети, ја зголемуваат можноста за “конфликтна зараза” во соседните региони.
Во 2023 година, активни биле 59 државни конфликти, што е највисок број од крајот на Втората светска војна. Извештајот повикува на засилени напори за мировни иницијативи и економска стабилизација за да се спречи понатамошно влошување на глобалната мирност.
