На 20 март 2003 година започна една од најконтроверзните воени интервенции во поновата историја – инвазијата на Ирак, предводена од САД и нивните сојузници. Денес, повеќе од две децении подоцна, последиците од таа одлука сè уште се чувствуваат, не само во Ирак, туку и во целиот регион и пошироко.
Операцијата започна со масовни воздушни напади познати како „Shock and Awe“, чија цел беше брзо неутрализирање на ирачкиот режим предводен од Садам Хусеин. За само неколку недели, Багдад падна, а режимот беше соборен. На прв поглед, интервенцијата изгледаше како брза воена победа.
Но вистинската приказна започна по падот на режимот.
Наместо стабилизација, Ирак западна во долг период на нестабилност, насилство и политички вакуум. Распуштањето на ирачката армија и институциите создаде простор за појава на вооружени групи, бунтови и секташки конфликти што траеја со години. Илјадници цивили го загубија животот, а милиони беа принудени да ги напуштат своите домови.
Инвазијата беше оправдувана со тврдења дека Ирак поседува оружје за масовно уништување – нешто што подоцна никогаш не беше пронајдено. Овој факт дополнително ја зголеми контроверзноста и предизвика глобални критики кон политичките одлуки што ја доведоа до војната.
Во годините што следеа, Ирак се соочи со тероризам, вклучително и подемот на Исламската држава, што дополнително ја дестабилизираше земјата и регионот. Последиците се прелеаја и надвор од границите – создавајќи миграциски бранови, геополитички тензии и долгорочни безбедносни предизвици.
Денес, Ирак е формално стабилна држава со избрана влада, но и понатаму се соочува со политички поделби, економски предизвици и влијание од надворешни фактори. Прашањето што останува е дали цената на војната – човечка, политичка и економска – била оправдана.
Годишнината од почетокот на инвазијата не е само потсетник на еден воен настан, туку и на сложените последици од одлуките што го менуваат текот на историјата.
