Осаменоста долго време беше сметана за емоционален проблем, но последните години стручњаците сè повеќе укажуваат на нејзините сериозни последици по здравјето. Во 2025. година, усамленоста официјално ќе биде призната како ментален здравствен проблем, што е значаен чекор кон нејзиното правилно дијагностицирање и третирање.
Истражувањата покажуваат дека луѓето кои се чувствуваат изолирано имаат зголемен ризик од депресија, анксиозност и дури и самоубилачки мисли. Социјалната изолација и недостатокот на длабоки, квалитетни меѓусебни односи се поврзани и со физички проблеми, како што се срцеви болести, висок крвен притисок и дијабетес. Долготрајната усамленост може да доведе до когнитивно опаѓање и зголемен ризик од предвремена смрт.
Стручњаците ја нарекуваат усамленоста епидемијата на современото општество, бидејќи во многу развиени земји бројот на луѓе кои се чувствуваат усамљени е алармантно висок. Еден од главните причини за ширењето на овој проблем е дигитализацијата и прекумерната употреба на социјалните мрежи. Иако онлајн поврзувањето може да изгледа како социјална интеракција, истражувањата покажуваат дека неадекватната комуникација често го зголемува чувството на изолација, особено кај младите.
На годишната конференција на Американското психијатриско здружение во 2025. година, стручњаците истакнаа дека младите кои поминуваат повеќе време на социјалните мрежи имаат поголема веројатност да се чувствуваат усамљени и анксиозни. Симптомите на усамленост можат да бидат физички и емоционални, а понекогаш е тешко веднаш да се поврзат со социјална изолација. Најчести знаци вклучуваат чувство на празнина или тага, како и постојана потреба за поврзување со другите, но со чувство дека никој не разбира или не нуди поддршка.
Луѓето кои се чувствуваат усамљени често се повлекуваат од социјалните активности, избегнуваат контакт со пријателите и семејството, или се чувствуваат отстрането дури и кога се опкружени со луѓе. Физичките симптоми можат да вклучуваат хроничен замор, несоница, главоболки, намален апетит или пробавни проблеми. Ментално, може да се јават анксиозност, раздразливост, депресивно расположение или чувство на беспомошност.
Важно е да се препознаат овие симптоми навреме за да се побара поддршка, било преку разговор со блиски лица, психотерапија, групни активности или промени во животниот стил кои ја подобруваат социјалната поврзаност. Стручњаците сега можат формално да препорачаат третмани кои вклучуваат социјална поддршка, терапевтски групи, ангажирање во заедницата, па дури и интервенции за создавање квалитетни меѓусебни односи.
Важно е да се нагласи дека усамленоста не е знак на слабост или индивидуална грешка. Тоа е сериозен проблем кој може да погоди секого, без оглед на години, социјален статус или опкружување. Отворениот разговор за усамленоста, едукацијата на јавноста и создавањето простори за квалитетна меѓусебна интеракција се клучни чекори во превенцијата и третманот на оваа состојба. Затоа, општеството мора да посвети повеќе внимание на овој проблем. Усамленоста не е само чувство – таа е призната и сериозна закана за менталното и физичкото здравје.
