Извештаите што деновиве ги пренесуваат големите западни медиуми, меѓу кои и CNN, отвораат сериозно и вознемирувачко прашање: дали светот е сведок на едно од најкрвавите задушувања на протести во поновата историја на Иран – или, пак, станува збор за медиумско претерување во услови на ограничен пристап до информации?
Според наводи објавени од американските медиуми, повикувајќи се на извори со ограничен пристап од самата земја, бројот на жртви од антивладините протести кои траат повеќе од две недели би можел да биде далеку поголем од досега пријавениот. Два извори, од кои еден наводно од Иран, тврдат дека загинале најмалку 12.000 лица, а според некои проценки дури и до 20.000.
Овие бројки драматично отстапуваат од официјалните и дипломатските проценки. Британската министерка за надворешни работи, Ивет Купер, пред парламентот изјави дека британската влада располага со информации за „можеби околу 2.000 убиени“, но предупреди дека реалниот број може да биде значително поголем. Ваквата разлика меѓу проценките дополнително ја подгрева неизвесноста и сомнежот во веродостојноста на информациите.
Утврдувањето на вистината е исклучително тешко поради речиси целосната медиумска блокада во Иран. Властите во изминатите денови го прекинаа интернетот и телефонските комуникации, што практично ја изолираше земјата од надворешниот свет. Иако денес делумно се воспоставија можности за повици од Иран кон странство, влезните повици сè уште се невозможни, а независна проверка на информациите останува недостижна.
Според ирански извори кои успеале да воспостават контакт со надворешни активистички мрежи, проценките за илјадници жртви се темелат на извештаи од медицински работници низ земјата. Сепак, овие податоци не можат да бидат потврдени од независни меѓународни организации.
Иранските власти, пак, не објавуваат редовни и транспарентни податоци за бројот на загинати. Во изјава пренесена од Ројтерс, неименуван ирански функционер тврдеше дека околу 2.000 луѓе се убиени од почетокот на протестите, притоа обвинувајќи „терористички елементи под странско влијание“ за насилствата и сугерирајќи дека дел од учесниците биле платени провокатори.
Протестите избувнаа кон крајот на декември, како реакција на наглиот пораст на трошоците за живот и долгогодишната економска криза, влошена од меѓународните санкции. За кратко време, тие прераснаа во масовни антивладини демонстрации во сите 31 провинција, со десетици илјади луѓе на улиците.
Во отсуство на слободни медиуми, независни набљудувачи и проверливи податоци, останува отворено прашањето: дали CNN и другите западни медиуми ја надувуваат бројката во политички чувствителен момент – или светот навистина сведочи за трагедија со размери што допрва ќе бидат разоткриени?
