Венецуела е една од најбогатите земји во светот кога станува збор за природни ресурси, иако со години се соочува со длабока економска, политичка и хуманитарна криза. Токму огромното природно богатство ја прави оваа јужноамериканска држава стратешки важна во глобалните геополитички пресметки и една од најконтроверзните точки на светската мапа.
Нафта: Најголемите резерви во светот
Најзначајниот ресурс на Венецуела е нафтата. Според податоци на ОПЕК, земјата располага со најголеми докажани резерви на нафта во светот, проценети на над 300 милијарди барели, што ја става пред Саудиска Арабија, Канада и Иран.
Поголемиот дел од овие резерви се наоѓаат во нафтениот појас Ориноко, регион со екстра-тешка нафта, чија експлоатација бара напредна технологија и значителни инвестиции. И покрај тоа, токму овој ресурс со децении претставуваше основа на венецуелската економија, обезбедувајќи повеќе од 90% од извозните приходи.
Природен гас: Неискористен потенцијал
Покрај нафтата, Венецуела располага и со големи резерви на природен гас, проценети на над 6 трилиони кубни метри, што ја прави една од водечките земји во Латинска Америка во овој сегмент.
Сепак, гасниот сектор е недоволно развиен поради недостиг на инвестиции, санкции и застарена инфраструктура. Аналитичарите оценуваат дека токму природниот гас би можел да биде клучен ресурс за идната енергетска стабилизација на земјата.
Злато и благородни метали
Венецуела поседува значајни резерви на злато, особено во јужниот дел на земјата, во регионот познат како Арко Минеро дел Ориноко. Државата со години го користеше златото како алтернатива за финансиска ликвидност, особено по воведувањето на меѓународните санкции.
Покрај злато, во земјата се присутни и дијаманти, сребро и бакар, иако експлоатацијата често се одвива нерегулирано, со сериозни еколошки и социјални последици.
Колтан, железо и ретки минерали
Еден од најстратешките ресурси на Венецуела е колтанот – минерал од кој се добиваат тантал и ниобиум, неопходни за производство на електронски уреди, батерии и воена технологија. Колтанот е особено важен во современата дигитална и одбранбена индустрија.
Земјата располага и со големи резерви на железна руда, боксит (алуминиум), никел, фосфати и други индустриски минерали, што ја прави потенцијално клучен снабдувач во време на глобална трка за суровини.
Водни ресурси и хидроенергија
Венецуела има изобилство од слатководни ресурси, вклучително и реката Ориноко и бројни притоки. Земјата има значаен хидроенергетски потенцијал, а хидроцентралата Гури со години беше столб на електроенергетскиот систем.
И покрај природните предности, инфраструктурните проблеми и лошото управување доведоа до чести прекини во снабдувањето со електрична енергија.
Зошто ресурсите не донесоа просперитет?
Иако Венецуела е исклучително богата со ресурси, таа е класичен пример за таканаречената „ресурсна клетва“ – феномен каде што земји со огромни природни богатства се соочуваат со корупција, политичка нестабилност и економска зависност од еден сектор.
Недиверзифицираната економија, санкциите, падот на производството и долгогодишните политички конфликти го спречија искористувањето на ресурсите во корист на населението.
Геополитичка важност
Богатството со енергенси и стратешки минерали ја прави Венецуела предмет на интерес на големите сили. Контролата врз нејзините ресурси не е само економско, туку и геополитичко прашање, особено во услови на глобална енергетска нестабилност и зголемена побарувачка за критични суровини.
