На денешен ден 1936 година со драматичен пресврт во грчката политика, генерал Јоанис Метаксас прогласи авторитарен режим и воспостави фашистичка диктатура, која веднаш започна со спроведување на строги мерки против политичките опоненти, синдикалните движења, но и малцинските заедници – особено Македонците.
Една од првите мерки на новиот режим беше забраната на употреба на македонскиот јазик во јавниот и приватниот живот. Истовремено, полицијата и безбедносните служби започнаа масовни апсења на припадници на македонската заедница во Егејска Македонија – поради наводна „антидржавна активност“ и „пропаганда на туѓи интереси“.
Здушена репресија врз македонското население
Во местата каде што македонското население е мнозинско или значително, жителите се присилени да потпишат изјави на „лојалност кон хеленизмот“ и да се откажат од својот мајчин јазик. Во училиштата, наставата на македонски е забранета, а книгите, весниците и личните записи на македонски јазик се конфискувани и уништени.
„На децата им беше забрането да зборуваат на мајчиниот јазик, дури и на одмор. Ако некој зборнеше македонски, учителот го тепаше или казнуваше родителот,“ изјавува еден жител од Леринско, чие име не е објавено поради безбедносни причини.
Присилна хеленизација и културно бришење
Метаксасовиот режим промовира агресивна политика на хеленизација, со цел „една земја – еден народ – еден јазик“. Сите имиња, топоними и натписи што потекнуваат од немакедонско или неелинско потекло се променети. Илјадници Македонци беа притиснати да ги сменат своите имиња и презимиња со грчки еквиваленти.
На културен план, се забранува изведување на народни песни, носење традиционална облека и дури и употреба на фолклорни елементи што не се сметаат за „чисто грчки“. Властите организираат јавни кампањи за „преобучување“ на населението, со акцентирани националистички и антималцински пораки.
Меѓународна тишина
И покрај отворените прекршувања на човековите права и малцинските слободи, реакцијата на меѓународната заедница е скромна. Со зголеменото влијание на авторитаризмот низ Европа, диктатурата на Метаксас се вклопува во растечката тенденција на политичка репресија и национализам.
Македонската заедница, оставена без правна заштита и под постојан надзор, останува една од најугнетуваните групи во новата политичка реалност на Грција.
Историски контекст
Јоанис Метаксас ја презеде власта со поддршка од кралот Георгиос II и го суспендираше парламентот, воведувајќи т.н. „режим на 4 август“. Под превезот на борба против комунизмот и дестабилизација, Метаксас воспостави контрола преку цензура, тајна полиција и политички прогон.
За македонското население во Егејскиот дел, ова означи почеток на децении долга борба за опстанок, културна самобитност и основни човекови права.
Прогонството на македонскиот јазик и идентитет под режимот на Метаксас претставува едно од најсистематските обиди за културно бришење на еден народ на Балканот – последици што се чувствуваат до денешен ден.
