Иван Штрпка е признат современ словачки поет, прозен автор и драматург, исто така активен како текстописец и преведувач. Роден е на 30 јуни 1944 во Хлоховец, Словачка.
Голем дел од своето воспитување го поминал во селото Пата, а се школувал во повеќе градови — Веле Залужие и Сереѓ. Откако ги завршил средните студии, студирал словачки и шпански јазик на Филозофскиот факултет на Универзитетот Комениус во Братислава (1963–1969), каде и почнал да објавува поезија.
Во текот на својата кариера, тој работел како:
- уредник во списанијата „Млада творба“ и „Културен живот“,
- уредник во издавачките куќи Slovenský spisovateľ (од 1970)
- и Tatran (1971–1973),
- драматург за деца и млади во Словацката телевизија (од 1973),
- подоцна главен уредник на „Младе розлети“, потоа заменик‑главен уредник на „Literárny týždenník“, а од 1990 до 1993 година главен уредник на „Културен живот“,
- и од 1999 до 2010 бил главен уредник на списанието „Ромбоид“.
Литературен стил и акценти
Штрпка ја објавил својата прва стихозбирка „Krátke detstvo kopijníkov“ (Кратко детство на копјаниците) во 1969 година. Во поезијата ја препознаваме неговата склоност кон сензитивниот, фантастичен и митолошкиот свет, често поттикнат од неговото детство. Характеристични се мотивите како:
- преминување меѓу стварност и фантазија,
- тестирање на физичките и моралните граници на човечкото битие,
- богата полисемантичност и лична интенција како бунт против колективистичките идеологии од тоа време.
Покрај поезијата, авторот пишувал текстови за песни, најчесто во соработка со арт-рок музичарот Дежо Урсини, за кого создал текстови за 11 студиски албуми (1978–1994). Делата на Штрпка се преведени на повеќе странски јазици, а тој исто така преведувал од португалски, шпански, италијански, унгарски и арапски.
Значајни достигнувања и награди
На почетокот од 2025 година, Иван Штрпка е добитник на „Златниот венец“ на престижниот поетски фестивал „Струшки вечери на поезијата“ — за 2025 година. Во рамките на традицијата на фестивалот, се наведува дека тој “традиционално ќе засади дрвце во Паркот на поезијата“. Неговата награда е исто така одраз на афирмација на словачкиот поетски глас во современиот турбулентен свет.
Интелектуални размислувања
Интересен осврт на Штрпковиот стил нуди феноменолошка анализа на неговата книга од 2018 година, во која се разгледува ‘голото’, едноставно „сознание“ кое се стреми да го артикулира празниот свет. Теми како „празни форми“, „светлина“ и „поезија како средство за самоосвест и слобода“ добиваат место како клучни елементи во романтичко‑филозофскиот дискурс.
