Македонската заедница во Албанија изрази сериозна загриженост и противење на планот на албанската влада за отворање прифатни центри за мигранти на територијата на општина Пустец, во регионот Мала Преспа.
Реакцијата доаѓа од Македонска алијанса за европска интеграција – единствената македонска политичка партија во Албанија, која ја отфрла одлуката донесена без консултации со локалната самоуправа и македонската заедница.
Три локации на брегот на Преспанското Езеро
Според најавите, албанската влада планира изградба на три прифатни центри:
- во Административната единица Зрноско,
- на спортското игралиште во Пустец,
- и на спортското игралиште во селото Долна Горица.
Станува збор за подрачја кои се наоѓаат директно на брегот на Преспанското Езеро, во рамки на Националниот парк Преспа, заштитена зона со исклучително еколошко, културно и туристичко значење.
Дел од национален план за миграција
Одлуката произлегува од нормативниот акт за Национален план за контингенција за мешани миграциски текови 2026–2028, објавен во „Службен весник на Албанија“. Планот предвидува формирање на 20 прифатни центри низ Албанија во следните две години, за мигранти од Авганистан, Пакистан, Иран, Сирија, Либан и Газа, кои земјата ја користат како транзитна рута кон Европската Унија.
Обвинувања за нетранспарентност и кршење на локалната самоуправа
Од Македонската алијанса за европска интеграција нагласуваат дека одлуката е донесена без јавни расправи и консултации, со што, според нив, се прекршуваат принципите на локална самоуправа, транспарентност и партиципативна демократија.
Дополнително, се потсетува дека општина Пустец е прогласена за туристичко подрачје, а селото Зрноско е дел од државната програма за 100 туристички села, што ја прави одлуката уште поконтроверзна.
Наместо мигрантски центри – инвестиции и развој
Македонците од Мала Преспа порачуваат дека не прифаќаат мигрантски центри, туку бараат:
- инвестиции во инфраструктура,
- развој на туризмот,
- поддршка за земјоделството,
- и стратегии за одржлив локален развој.
Според нив, ваквите проекти се единствениот начин да се запре долгогодишниот процес на депопулација и иселување на Македонците од регионот.
Повик до Владата и повикување на закон
Партијата бара од Владата на Албанија:
- Бришење на општина Пустец од мапата за мигрантски центри;
- Конкретни државни инвестиции во локалниот развој на Преспа.
Во соопштението се наведува дека владината одлука е во спротивност со член 16 од Законот бр. 96/2017 за заштита на националните малцинства, кој забранува државни мерки што го менуваат демографскиот состав на општините населени со малцинства.
„Демографска интервенција со долгорочни последици“
Поставувањето мигрантски центри во општина со автохтоно македонско население, според Алијансата, претставува демографска интервенција што може сериозно да го загрози:
- опстанокот и идентитетот на Македонците,
- континуитетот на заедницата,
- и туристичкиот потенцијал на Преспа.
Македонската алијанса за европска интеграција најавува дека ќе ги искористи сите законски и институционални механизми за заштита на правата на Македонците во Албанија и апелира до државните институции да ја почитуваат волјата на локалното население.
