Тивка хероина што лекуваше ранети и ја чуваше верата во Македонија
Во планинското село Лазарополе, скриено меѓу боровите на Бистра, на 25 март 1921 година се родила жена чиј животен пат ќе се спои со најтешките, но и најгордите страници од историјата на Македонија.
Нејзиното име е Перушка Ефтимова Грујовска – тивка хероина, народна мајка и симбол на женската храброст во времињата кога над земјата се надвиснале сенките на војната.
Кога домот стана штаб на отпорот
Од средината на 1942 година, Перушка активно се вклучила во Народноослободителното движење (НОД). Во времето кога многумина се плашеле дури и да зборуваат за отпорот, таа го отворила својот дом за партизаните и партиската организација.
Куќата на семејството Грујовски во Лазарополе станала вистински центар на отпорот. Таму се собирале вести, се слушале гласови на борци и курири, се одржувале состаноци и се подготвувале акции. Под нејзиниот покрив, во скромна соба со кандило и ќилим, се кроеле одлуки што подоцна ќе станат дел од историјата на НОВ во Мијачкиот крај.
Жената што лекуваше ранети борци
Перушка не држела пушка, но нејзините раце биле еднакво важни како и оние на борците на фронтот. Таа лекувала болни и ранети, ги превивала со домашни лекови и билки што ги собирала по шумите околу селото.
Секој што ќе затропал на нејзината врата, бил приман како свој.
„Кај Перушка нема непознат — само свој народ,“ велеле селаните.
Неретко, ранетите партизани останувале по неколку недели во нејзиниот дом, а таа внимателно ги чувала од окупаторските патроли што ја претресувале околината.
Гласот на жените во борбата
Како што се зајакнувал отпорот, така растела и нејзината улога во организацијата. Благодарение на нејзината посветеност и авторитет, Перушка Грујовска била избрана за претседателка на селскиот одбор на Антифашистичкиот фронт на жените (АФЖ).
Во тие години, тоа не било само формална должност — тоа било дело на голема храброст. Таа ги собирала жените од селото, ги учела дека борбата не е само за партизаните, туку и за нив, за иднината на нивните деца.
„Нашите мажи се во шумите, а ние сме нивниот корен,“ им велела на собирите.
Под нејзино водство, жените од Лазарополе собирале храна, облека, чорапи, лекови и писма за борците. Таа била срцето на селото во војна, тивка но непокорна, скромна но голема.
Перушка – симбол на човечност и отпор
Во годините што следеле, нејзиното име останало како пример за женска пожртвуваност и човечност. Не барала признанија, не се фалила со храброст.
Сè што правела, го правела од љубов – кон луѓето, кон земјата, кон Македонија.
Наследството на една тивка хероина
Денес, повеќе од осум децении подоцна, ликот на Перушка Ефтимова Грујовска останува симбол на жената што се спротивставила на стравот.
Таа не била славена на насловни страници, но нејзината тивка сила била тоа што ги држело живи многу животи.
Историјата можеби ја памети како обична жена од Лазарополе, но вистината е дека таа била еден од темелите на македонската слобода.
Нејзината приказна нè потсетува дека татковината не ја градат само генерали и херои – туку и мајките, жените и сестрите што во тишина ја чувале надежта.
Перушка Ефтимова Грујовска – жената што ја отвори вратата на својот дом и го претвори во светилиште на слободата.
