Во реканските села, свадбата отсекогаш била многу повеќе од обично семејно славје. Таа претставува настан што го обележува целиот животен тек на заедницата, обред во кој се спојуваат верата, магијата, обичаите и строго утврдените правила што со векови речиси не се менувале.
За разлика од другите краишта, реканската свадба не се мери по бројот на гости или по раскошот, туку по почитувањето на традицијата. Секој чекор – од свршувачката до денот кога невестата ќе влезе во куќата на младоженецот – има свое значење и свој ред.
Свршувачката во Река не била само договор меѓу две семејства, туку и обред со длабока симболика. Стројникот, човекот што ја бара невестата, одел подготвен – не само со зборови, туку и со предмети што, според народното верување, имале моќ да ја „олеснат“ одлуката.
Во пазувата носел шамија од покојник, дел од стар погребен обичај, а во раката – шеќерче, како знак дека доаѓа со добра намера. Се верувало дека шамијата има магиско дејство: колку што молчи мртовецот, толку да молчи и таткото на девојката – за зборот „не“ никогаш да не биде изговорен.
Додека траеле разговорите, стројникот постојано мешал со маша во огнот, предизвикувајќи искрење на дрвата – знак дека работата ќе заврши успешно. Најповолни вечери за вакви посети биле строго одредени: недела навечер и среда навечер.
Во реканскиот крај, свадбата отсекогаш била обврска на машката куќа. Женската страна не организира свечености, ниту прави свадбарска трпеза. Самиот поим „свадба“ се однесува на денот кога невестата се зема и се внесува во домот на младоженецот.
Дури и кога невестата ќе „избега“ со момчето, свадбата не се избегнува – напротив, таткото на младоженецот мора да ја направи, за да се испочитува редот и обичајот. Свадбата не е прашање на желба, туку на чест и должност.
Неколку дена пред свадбениот ден, семејството на младоженецот испраќа повикувачи, познати како золеми. Тие одат од куќа до куќа, низ селото и соседните населби, и со едноставна порака ја пренесуваат веста:
„Имаш селам од бабо ми – те викаме на свадба.“
Поканата не е формалност, туку чест. Оној што е повикан, се смета за дел од заедничката радост.
На денот на свадбата, уште пред изгрејсонце, се коле крупен добиток – во зависност од бројот на поканетите. Месото се подготвува во големи казани, а менито е строго утврдено и непроменето со генерации.
На реканската свадба секогаш има:
- чорба
- варено месо
- пилав
- алва
Свадбата најчесто се одржува на отворено, под небо, од утринските часови па сè до доцна навечер. Просторот одекнува од звукот на зурлите и тапаните, без кои реканската свадба не може да се замисли.
Музиката не е само забава – таа е ритамот на заедницата, звук што ја обединува радоста, обредот и традицијата.
