Прашањето дали граѓаните имаат право да снимаат полициски службеници за време на службено дејствие, како што е легитимирање при сообраќајна контрола, предизвикува голем интерес во јавноста, но и бројни недоразбирања. Иако не постои закон што директно ја регулира оваа ситуација, правото на снимање може да се изведе од уставните и законските одредби што ги штитат и слободата на изразување и правото на приватност.
Според Уставот на Република Северна Македонија, сè што не е забрането со закон е дозволено. Оттука, снимањето на полициски службеник на јавно место не е забрането, но е ограничено со одредени правила. Уставот гарантира слобода на изразување и пристап до информации, што значи дека снимањето може да се смета за начин на информирање и контрола на јавната власт. Истовремено, полицаецот, иако службено лице, останува физичко лице со право на приватност и заштита на личните податоци. Затоа се потребни внимателност и баланс помеѓу јавниот интерес и личните права.
Законот за полиција не содржи забрана граѓаните да снимаат, но дозволува полицијата да користи видео и аудио средства при вршење на службени дејствија. Ова покажува дека снимањето е прифатлив механизам за транспарентност, сè додека не се попречува постапувањето на службеното лице. Полицискиот службеник може да забрани снимање само доколку тоа се случува на место на настан – на пример, при несреќа или истрага – кога тоа може да го наруши текот на постапката или да ги загрози жртвите.
Многу поважно прашање е што потоа се случува со снимката. Законот за заштита на личните податоци ја дефинира фотографијата и гласот како лични податоци, па нивното снимање претставува обработка. Тоа е дозволено само ако постои „легитимен интерес“, како на пример заштита на сопствените права или обезбедување доказ за законитоста на полициското постапување. Сепак, снимката не смее да се објавува на социјални мрежи или во јавноста, бидејќи тоа претставува повреда на приватноста и може да резултира со парична казна и судска постапка.
Снимањето треба да биде ограничено само на конкретната ситуација, без непотребно вклучување на други лица, возила или приватни простори. Ако снимката не се користи за правна постапка, треба да се избрише по разумен период. Во спротивно, може да се користи како доказ во суд, бидејќи Законот за парнична постапка го признава аудио и видео-записот како документ, доколку е прибавен на законит начин.
Заклучокот е дека граѓаните имаат право да снимаат полициски службеници додека вршат службени дејствија, но тоа право не е апсолутно. Снимањето мора да биде дискретно, без провокација или попречување на полициската работа, и смее да се користи исклучиво за заштита на личните права, а не за јавна објава или посрамотување.
Со други зборови, граѓаните можат да снимаат, но мора да знаат и како одговорно да го користат тоа право. Полицијата е јавна служба и нејзиното работење мора да биде транспарентно, но граѓанската контрола не смее да се претвори во нарушување на редот и правниот поредок.
