Додека тензиите на Блискиот Исток достигнуваат ново ниво, Кина внимателно и загрижено ја следи ескалацијата, свесна дека секоја нестабилност во регионот директно ја засега нејзината економска безбедност.
Кина увезува околу 70 проценти од своите потреби за нафта, а приближно половина од таа количина минува низ Ормускиот теснец – една од најкритичните светски енергетски артерии. Значаен дел од суровата нафта доаѓа од Иран, но и од Ирак, Саудиска Арабија и Кувајт.
Секоја блокада или дестабилизација на Ормускиот теснец може драматично да ги зголеми цените на нафтата и да создаде сериозен притисок врз кинеската економија. Токму затоа Пекинг со зголемена внимателност ги анализира потезите на Вашингтон и Тел Авив.
Кина силно ги осуди акциите на САД и Израел, оценувајќи дека неодамнешните нуклеарни преговори со Иран биле „на добар пат“. Според кинеската дипломатија, воениот притисок намерно ја поткопал можноста за дипломатско решение.
Министерот за надворешни работи Ванг Ји во понеделникот разговараше со своите колеги од Оман, Иран и Франција. Неговата оценка е дека воените удари ја турнале регијата во, како што рече, „неповратна состојба“.
Кина продолжува да повикува на итен прекин на огнот и враќање на преговарачката маса.
Пекинг е еден од најзначајните економски партнери на Техеран. Кина отворено го нарекува Иран „пријател“ и јасно го поддржува неговото право да ги брани својата територија и интереси.
Сепак, Ванг Ји не даде поддршка за евентуална иранска одмазда. Кинеското Министерство за надворешни работи експлицитно негираше дека испорачува оружје или дава воена помош на Иран, нагласувајќи дека поддршката е исклучиво политичка и морална.
Кина се наоѓа во сложена позиција. Од една страна, сака да ја зачува стабилноста на глобалните пазари и енергетските текови. Од друга страна, ја користи кризата за да ја зајакне својата улога како дипломатски посредник и алтернатива на западниот модел на интервенционизам.
Со внимателен јазик и контролирани пораки, Пекинг се обидува да избегне директна конфронтација со САД, но истовремено да го зацврсти своето влијание во регионот.
Едно е сигурно – исходот од кризата на Блискиот Исток нема да влијае само врз регионалната безбедност, туку и врз глобалната економска рамнотежа, во која Кина има сè поголема тежина.
