Неплаќањето патарина во Македонија е сериозен прекршок кој според Законот за јавните патишта носи високи глоби, а во најтешките случаи и трајно одземање на возилото. Законот детално ги пропишува обврските на секој возач, како и последиците доколку тие не бидат почитувани.
Според член 58 од Законот, возачите мора да запреат на наплатната рампа, да ја платат патарината и да го чуваат билетот или фискалната сметка како доказ додека се движат на патот. Од овие правила произлегуваат неколку можни прекршоци, а секој од нив носи различни санкции.
Три сценарија – три различни последици
Сценарио 1: Поминување без запирање и без плаќање (без оштетување на рампата)
Ова е директно кршење на член 58, став 6 од Законот, каде што недвосмислено стои дека возачот мора да запре и да ја плати патарината.
Според член 79, глобите се следни:
- За правно лице (компанија):
➤ 2.500 евра во денарска противвредност. - За одговорно лице во компанијата:
➤ 30% од глобата на правното лице.
Овој прекршок се смета за тежок, но не го активира најстрогиот механизам — одземање на возилото.
Сценарио 2: Кршење или пробивање на рампата на патарината
Ова е најтешкиот облик на прекршокот. Законот го третира како намерно оштетување и насилно избегнување на наплатата.
Според член 79-а од Законот, санкциите се драстични:
За физичко лице:
- Глоба од 100 до 300 евра
- Трајно одземање на возилото, кое преминува во сопственост на државата
За правно лице:
- Глоба од 500 евра
- Трајно одземање на возилото со кое е сторен прекршокот
Постапката е строга и веднаш се спроведува:
- Возилото се одзема на лице место, во присуство на полиција
- Се издава решение од инспектор за патишта
- Жалба не е дозволена – можно е само поднесување управна тужба во рок од 8 дена
- Тужбата не го одложува извршувањето
- Сите трошоци паѓаат на товар на прекршителот
Ова е најстрогата санкција во Законот за јавните патишта.
Сценарио 3: Платена патарина, но немање билет или фискална сметка
Иако е платена, доколку возачот при контрола не може да докаже дека ја извршил наплатата, се смета дека има прекршок според член 58, став 5.
Санкцијата е следна:
- За физичко лице:
➤ 200 евра глоба, која може да се изрече веднаш со мандатен платен налог од инспектор или полицаец.
Овој прекршок е почест од што се мисли — многу возачи го фрлаат билетот веднаш по минување на рампата, што е противзаконски.
Надзор и докажување
Инспекторите за патишта имаат законска надлежност да вршат контрола и да поведат постапки, а наплатните станици се под постојан видео надзор. Снимките се користат како доказ за прекршоци, според член 65-б.
Во одредени случаи, пред поведување прекршочна постапка, инспекторот може да понуди порамнување. Доколку лицето го признае прекршокот и ја плати глобата во рок од 8 дена, законот дозволува да се плати само половина од износот на казната.
Патарината не е формалност — таа е законска обврска. Поминување без плаќање носи високи глоби, а намерното кршење на рампата може да резултира со трајно одземање на автомобилот, што е најстрогата мерка предвидена во сообраќајното законодавство.
Надлежните апелираат возачите да ја сфатат сериозноста на овие одредби и да ги почитуваат правилата, бидејќи неплаќањето патарина може да стане најскапата грешка направена на пат.
