Врз основа на важечката законска регулатива, граѓаните можат да ја тужат општината доколку претрпат повреда на јавна површина како што се тротоари, улици, јавни патишта или други општински инфраструктурни објекти. Правото на надомест на штета постои, но успехот во постапката зависи од тоа дали може да се докаже пропуст на општината или на субјектот задолжен за одржување на јавната површина.
Законот за локалната самоуправа утврдува дека општините се должни да ги одржуваат локалните патишта, улиците и инфраструктурните објекти, како и да ја обезбедат јавната чистота. Истата обврска ја потврдуваат и Законот за комуналните дејности и Законот за јавните патишта, кои пропишуваат дека патиштата мора да бидат безбедни, чисти и функционални.
Доколку на јавна површина постои дупка, неисчистен мраз, отворена шахта, оштетен тротоар или друг ризик, тоа претставува пропуст во исполнување на законските обврски.
Во пракса, општините често делегираат одржување на јавните површини на јавни комунални претпријатија или договорни фирми. Законот за јавните патишта пропишува дека штета ќе сноси она правно лице на кое му е доверено одржувањето, доколку работата не ја извршило навреме и соодветно.
Во тужба најчесто се наведуваат и општината и претпријатието, бидејќи одговараат солидарно.
Оштетениот граѓанин мора да докаже:
- дека на конкретна јавна површина се случил штетен настан (на пример, пад),
- дека постоел пропуст – опасна или неисправна површина,
- дека настанала штета (материјална и/или нематеријална),
- дека постои причинско-последична врска меѓу пропустот и повредата.
Доказите може да вклучуваат фотографии, сведоци, медицинска документација и вештачење.
Законот за облигационите односи дозволува надомест за:
- материјална штета – трошоци за лекување, изгубена заработка, рехабилитација, нега,
- нематеријална штета – физички болки, душевни болки, страв, намалена животна активност.
Износот се утврдува со медицинско и сообраќајно вештачење.
Постапката започнува со тужба до надлежниот основен суд на територијата на општината или местото каде што се случила повредата. Судот потоа спроведува доказна постапка, а одговорноста ја утврдува врз основа на законот.
Да – граѓаните имаат право да ја тужат општината за повреди предизвикани од неисправни или неодржувани јавни површини. Судот ќе утврдува дали постоел пропуст во одржувањето и дали тој директно довел до повредата. Со соодветна документација и докази, ваквите постапки можат да бидат успешни и оштетените да добијат надомест на штета.
