На 18 јануари 1862 година, во цариградските зандани, трагично згаснал животот на Константин Миладинов (1830–1862) — македонски поет, собирач на народни умотворби и еден од темелите на современата македонска литература.
Роден во Струга, во семејството на грнчарот Ристе Миладинов и неговата сопруга Султана, Константин уште од рана возраст покажал исклучителна љубов кон учењето и пишаниот збор. Основното образование го стекнал во родниот град, а гимназиското во Јанина, по што се запишал на Филозофскиот факултет во Атина, каде дипломирал грчка филологија во 1852 година.
Иако формално образуван во грчката културна средина, Константин Миладинов целосно се определил за словенската и македонската културна традиција. По враќањето во Македонија, работел како учител во повеќе места, меѓу кои и селото Трново и Магарево, каде непосредно се сретнал со народниот живот, јазикот и обичаите што подоцна ќе станат неисцрпен извор на неговото творештво.
Пресвртна точка во неговиот живот претставувал заминувањето во Москва, каде започнал студии по словенска филологија на Императорскиот универзитет. Таму стапил во контакт со истакнати словенски интелектуалци, членувал во Словенскиот кружок и соработувал во весниците „Братски труд“ и „Дунавски лебед“. Но токму во Русија, далеку од родниот југ, кај него се продлабочила длабоката носталгија по татковината, која ќе биде преточена во неговата најпозната песна — „Т’га за југ“.
Оваа песна, напишана во мигови на осаменост и болка, прерасна во симбол на македонската духовна судбина. Денес таа е преведена на десетици јазици, а секоја година со неа свечено се отвораат Струшките вечери на поезијата — манифестација што го носи духот на Миладинов низ светот.
Покрај поезијата, Константин Миладинов имал клучна улога во собирањето и редактирањето на народните песни и умотворби, заедно со братот Димитар Миладинов. Нивниот заеднички труд кулминирал со издавањето на прочуениот Зборник со народни песни во 1861 година во Загреб — капитално дело со стотици македонски народни песни, кое претставува темел на македонската фолклористика и културна меморија.
Иронијата на судбината е што Константин успеал да го види Зборникот отпечатен, но никогаш не успеал да го донесе во Македонија. На пат кон родниот крај дознал дека неговиот брат Димитар е затворен во Цариград. Наместо дома, тргнал да го спаси братот — пат од кој никогаш не се вратил.
Набргу по пристигнувањето во Истанбул, и самиот бил уапсен под обвинение за шпионажа. Исцрпен од болест, сиромаштија и затворски услови, Константин Миладинов починал во затвор во 1862 година, неколку дена пред смртта на својот брат.
Неговото поетско наследство, иако обемно скромно по број, е неизмерно по значење. Константин Миладинов се смета за основоположник на македонската уметничка поезија, поет што со малку стихови кажал многу — за болката, за домот, за народот и за вечната човечка тагa по корените.



