На 25 јануари 1981 година, во Прилеп, се роди Тодор „Тоше“ Проески – уметник кој на само 26 годишна возраст стана симбол на Македонија, глас на една генерација и еден од најпрепознатливите музички идентитети на Балканот. И денес, години по неговото заминување, Тоше не е само спомен – тој е емоција, вредност и мерка за човечност.
Од фестивалска сцена до балканска ѕвезда
Музичката приказна на Тоше започна во 1997 година на прилепскиот фестивал Мелфест, каде што победи со интерпретација на „Yesterday“ од Битлси – настап што уште тогаш ја најави неговата извонредна вокална моќ. Веднаш потоа следуваа песните „Пушти ме“ и „Остани до крај“, со кои се позиционираше како ново, автентично име на македонската музичка сцена.
Вистинскиот подем, сепак, дојде во 1999 година со песната „Твоите бакнежи на моите бели кошули“, изведена на Скопскиот фестивал – момент кој ја отвори вратата кон регионалната сцена и го претвори Тоше во ѕвезда со огромна публика.
Уметник без граници
Тоше Проески беше редок пример на пејач кој подеднакво убедливо пееше поп, рок, балади и традиционални песни, на македонски, српски, хрватски, англиски и други јазици. Во текот на кариерата соработуваше со некои од највлијателните автори и музичари на Балканот и пошироко, градејќи звук кој беше истовремено модерен и длабоко емотивен.
Неговите концерти беа повеќе од музички настани – тие беа заедничко доживување, искрена комуникација со публиката и ретка блискост која ретко се гледа кај ѕвезди од таков калибар.
„Ве сакам сите“ – филозофија, не фраза
Она што Тоше го издвојуваше не беше само гласот, туку и човекот зад микрофонот. Во 2004 година беше прогласен за Амбасадор на добрата волја на УНИЦЕФ, активно вклучен во хуманитарни акции и помош за деца и ранливи категории. Неговиот препознатлив поздрав „Ве сакам сите“ не беше сценска фраза, туку животна позиција – начин на кој живееше и се однесуваше кон луѓето.
Прерано заминување, трајно наследство
На 16 октомври 2007 година, Тоше Проески трагично го загуби животот во сообраќајна несреќа во Хрватска. Македонија тогаш замолкна. Денот на неговиот погреб, 17 октомври, беше прогласен за Ден на национална жалост, а Тоше посмртно беше прогласен за заслужен граѓанин на Македонија.
Глас што не замолкнува
Денес, на денот на неговото раѓање, Тоше Проески не се памети само по хитовите, распродадените концерти или наградите. Тој се памети како уметник што остана свој, како човек што никогаш не се оддалечи од народот и како глас што и понатаму нè потсетува дека музиката може да биде љубов, утеха и мост меѓу луѓето.
Тоше не замина – тој само престана да пее на сцена. Неговите песни и пораки и понатаму живеат, тивки и силни, во секој што ќе каже: „Ве сакам сите.“
