Повеќе од три години по почетокот на руската инвазија, Украина се наоѓа пред прашањето што некои го сметаат за табу: кога би било рационално да се размислува за предавање? За да се одговори, потребна е ладна проценка на воената состојба, економската издржливост, меѓународната поддршка и политичката волја на самите Украинци.
Моменталната состојба на фронтот и поддршката
Иако последните месеци Русија бележи постепени тактички добивки, стратегиски колапс на Украина не е на повидок. Линиите на снабдување се одржуваат, а НАТО и понатаму испорачува оружје и муниција преку координирани канали. Западната политичка сцена е турбулентна, но ЕУ и НАТО инсистираат Киев да биде директен учесник во сите идни договори, со ветувања за долгорочни гаранции за безбедност.
Одбранбената способност е дополнително засилена со новите мобилизациски реформи, кои ја зголемија базата на воен персонал, иако тоа носи внатрешни политички тензии. Економски, Украина останува зависна од ММФ, ЕУ и билатерални донатори, но финансиската „кислородна линија“ засега е стабилна.
Четири можни патеки
1. Формално предавање (капитулација)
Опција што би била рационална само при непосреден ризик од колапс на државноста, траен прекин на целата надворешна помош и кредибилни гаранции дека животите на населението ќе бидат заштитени – услови кои во моментов не постојат.
2. Примирје со територијални отстапки
Можна само со силни и веродостојни безбедносни гаранции, вклучувајќи противвоздушен чадор, тешко вооружување, автоматски санкции и долгорочен мониторинг. Без тоа, примирјето би било само пауза за реармирање на Русија.
3. Продолжување на отпорот („маратонска одбрана“)
Одржливо доколку темпото на рускиот напредок остане ограничено, а западната поддршка предвидлива. Ова е сегашниот избор на Киев.
4. Сеопфатен договор без отстапки
Реално остварлив само доколку Москва прифати гаранции за безбедност и делумно повлекување – сценарио што засега не е на маса.
Кога би било рационално да се разгледа предавање?
Само при кумулација на следниве фактори:
- Стратегиски пробив со ризик од губење на клучни градови во краток рок.
- Трајно прекинување на воената и финансиската помош од Запад.
- Неспособност за одржување на мобилизацијата и функционирањето на вооружените сили.
- Докажани и веродостојни гаранции дека капитулацијата ќе зачува повеќе животи од продолжување на војната.
Во сегашниот момент, ниту еден од овие фактори не е исполнет иако се под закана.
