Доколку се запрашаме дали Македонија има реални шанси да стане дел од БРИКС (Бразил, Русија, Индија, Кина и Јужноафриканска Република), треба да ги разгледаме геополитичките, економските и социополитичките фактори кои влијаат на можноста за влез на земјата во оваа групација. БРИКС е стратегиски форум кој не само што ги претставува најголемите економии на глобално ниво, туку и игра клучна улога во обликувањето на новата глобална економска и политичка архитектура.
Геополитички контекст
Меѓународната позиција на Македонија е во контекст на нејзината соработка со Европската унија (ЕУ) и НАТО. Македонија веќе е на патот на интеграција во Европската унија (барем декларативно), а НАТО членството беше постигнато во 2020 година. Од друга страна, БРИКС се состои од држави кои се активно ангажирани со различни форми на глобален економски и политички влијанија. Овие земји претставуваат еден вид алтернатива за растечката глобална моќ на западните економии, што подразбира дека БРИКС го претставува новиот геополитички пристап во кој Македонија, како мала земја, не би имала директен интерес.
Меѓутоа, Македонија може да изгради своја стратегија за соработка со БРИКС на некои економски полиња, особено ако се земат предвид нејзините ресурси и капацитети за развој.
Економски аргументи
Економски гледано, Македонија е земја со мал економски потенцијал во споредба со големите членки на БРИКС. Бруто домашниот производ (БДП) на Македонија е значително помал од просечниот БДП на земјите членки на БРИКС. Сепак, Македонија има стратегиски важни економски сектори, како што се земјоделството, текстилната индустрија и потенцијалите за развој на технологијата и иновациите, што би можело да ја направи интересна за соработка со земјите на БРИКС.
Понатаму, како членка на БРИКС, Македонија би можела да ги искористи инвестициските можности кои ги нудат земјите како Кина и Индија, особено во области како инфраструктура, енергетика и високотехнолошки индустрии. Односите со БРИКС би можеле да донесат и нови трговски патишта, особено во светло на глобалните економски тензии и наметнатите трговски бариери во последните години.
Политички фактори
Политички, членството на Македонија во БРИКС ќе биде многу контроверзно. Државите членки на БРИКС се повеќе насочени кон независност од западните политички и економски сили, што не е во согласност со стремежот на Македонија за полноправно членство во Европската унија и блиските односи со НАТО (зависна од Запад). Влегувањето на Македонија во БРИКС може да ја комплицира нејзината позиција во контекст на евроатлантските интеграции и да предизвика дипломатски тензии, особено со земјите кои го поддржуваат евро-атлантскиот курс на Македонија.
Не само тоа, туку земјите како САД и Европската унија имаат контрола врз многу аспекти на македонската надворешна и безбедносна политика. Во овој контекст, Македонија треба внимателно да ги избере своите пријателства и стратегиите во глобалната политичка арена, што не би било така доколку земјата беше независна (економски и политички).
Шанси и предизвици
Секако, има определени шанси за Македонија да се најде на патот на соработка со БРИКС, особено ако се фокусира на економски и трговски врски, како и на развој на инфраструктурата и новите технологии. Меѓутоа, членството на Македонија во БРИКС во скоро време не изгледа реално. Членките на БРИКС се веќе големи геополитички играчи и најверојатно ќе ја задржат политичката и економската контрола врз оваа група.
Заклучок
Македонија, со својата стратегија на евроатлантска интеграција и големи амбиции за развој на економијата, би можела да се фокусира на соработка со земјите на БРИКС, но во контекст на нејзините европски и трансатлантски приоритети. Можеби не е најдобрата стратегија да се стреми кон полноправно членство во БРИКС, но соработката со овие земји може да донесе значителни економски и трговски придобивки, особено во сегментите на инфраструктурата, технологијата и развојот на нови индустрии.
Можноста Македонија да стане дел од БРИКС е повеќе теоретска отколку практична во блиска иднина, но продолжувањето на соработката со овие земји е можност која не треба да се занемари.
