Брисел, 17 мај 2025 (МИА) – Извозот на земјоделско-прехранбени производи од ЕУ во јануари 2025 достигна 19 милијарди евра, а увозот изнесуваше 16 милијарди евра, што резултираше со намалување на трговскиот суфицит во овој сектор на три милијарди, како резултат на раст на увозните трошоци.
Според најновиот извештај на Европската комисија за трговијата со земјоделско-прехранбени производи во ЕУ, извозот во јануари годинава се зголемил за четири отсто на годишно ниво, споредено со истиот месец лани.
Главен извозен пазар на земјоделско-прехранбените производи од ЕУ и натаму е Велика Британија, каде вредноста на пласираните стоки бележи годишен раст од четири проценти. По, Велика Британија, следува Швајцарија, каде европскиот извоз пораснал за 16 отсто, пред се поради зголемениот пласман на производи од какао.
Од друга страна, најголем пад бележи извозот во Кина и тоа за 13 отсто, главно поради драстичното намалување на продажбата на европските житни култури на кинескиот пазар.
Најголем раст се бележи во вредноста на извозот на кафе, чај, какао и зачини и тоа за 396 милиони евра или за 55 отсто. Ваквиот раст во периодот јануари 2024-2025 во најголема мерка се должи на повисоките цени на какаото и кафето на светските берзи. Вредноста на извозот на кондиторски производи и чоколада пораснал за 150 милиони евра или 18 отсто, а на млекото и млечни производи за 119 милиони евра или осум проценти.
Најголемо намалување на извозот има кај житните култури и тоа за 466 милиони евра или за 37 отсто , главно поради помалите извезени количества на пченица и пченка од ЕУ. Извозот на маслодајни семиња и протеински култури бележи намалување за 52 милиони евра или за 22 проценти, а на растителните масла за 40 милиони евра, односно за 17 отсто. И во овој случај падот на извозната вредност се должи на намалените количества на нивниот извоз.
Кога станува збор пак за увозот на земјоделско-прехранбени производи во ЕУ во јануари годинава, тој се зголеми за седум отсто на месечно и за 19 проценти на годишно ниво.
Најголем раст на вредноста бележи увозот на годишно ниво од Брегот на Слоновата Коска за 438 милиони евра или 77 отсто и од Гана за 233 милиони евра, што преставуваа зголемување за дури 153 проценти.
Од друга страна, најголем пад се бележи кај увозот од Бразил и тоа за 140 милиони евра или за 10 отсто и од Украина за 125 милиони евра или за девет проценти. Намалената вредноста на увозот од двете земји главно се должи на помалите количества на увезени маслодајни растенија и житни култури.
Најголем раст се бележи во вредноста на увозот на кафе, какао и зачини во ЕУ и тоа за 1,4 милијарди евра или 66 отсто, по што следуваат овошјето и јаткасти плодови. Ваквиот раст главно се должи на растот на нивните цени на глобални ниво, а не на зголемување на нивната побарувачка.
Пад на вредноста на увозот во ЕУ има кај маслодајните растенија, протеинските култури и шеќерот, како поради намалените увезени количества, така и поради нивните пониски цени.
Од Сашко Панајотов Извор МИА
