Администрацијата на Трамп потајно ги класифицирала земјите членки на НАТО во листа на “добри” и “лоши” со цел да казни сојузници кои одбиле да ја поддржат американската војна против Иран или не успеале да ги исполнат растечките цели за одбранбени трошоци на Вашингтон, според европски дипломати и одбранбени официјалци. Планирањето ги дели 32-те членки на алијансата во различни категории врз основа на придонесите на секоја земја.
“Модел сојузниците” кои ја зголемиле одбранбената потрошувачка кон целта на претседателот Трамп од 5% од БДП или кои ја поддржале Операцијата Епик Фури – заедничката кампања на САД и Израел против Иран која започна на 28 февруари и однесе илјадници животи – ќе добијат посебни поволности. Оние кои ја одбиле американската политика ќе се соочат со директни последици, велат официјалците.
Листата ги разликува членовите на НАТО според два клучни критериуми: поддршка за завршување на блокадата на Техеран на Ормузкиот теснец и поддршка за воените барања на САД. Според дипломатски извори, Шпанија, Обединетото Кралство и Франција или ја одбиле или одложиле американските барања за помош. За разлика од нив, Романија, Бугарија и балтичките земји ја олеснија употребата на воздухопловни бази и обезбедија логистичка поддршка.
Иако Трамп долго време ги притиска сојузниците од НАТО да трошат повеќе на одбрана, целта од 5% од БДП значително ја надминува актуелната насока на НАТО од 2%. Новата класификација означува ескалација од притисок до отворена одмазда, поврзувајќи ги буџетските обврски со воената лојалност.
ПРЕТСЕДАТЕЛОТ ТРАМП: Потрошивме трилиони долари на НАТО, но кога ги замолив да се вклучат во помала ситуација, не беа тука за нас. Ниту еден од нив. Не мислам дека НАТО би бил тука за нас во поголем конфликт, и затоа мислам дека тие имаат проблем.
И покрај реториката на САД, европските официјалци предупредуваат дека администрацијата сè уште нема конкретни идеи за спроведување на казните. “Преместувањето на трупите е опција, но главно ја казнува Америка”, рече еден анонимен извор. На Капитол Хил, сенатори како Рожер Викир ја поставија прашањето за неодговорното третирање на стратешките сојузи. Во меѓувреме, поранешни официјалци како Џоел Линаинмаки сугерираат дека тимот на Трамп, веќе вклучен во отворени конфликти, можеби нема политичка капацитет да управува со уште една егзистенцијална криза во Атлантската алијанса додека војната продолжува.
