Јаболката со децении важат за симбол на здравата исхрана и се најконсумираното овошје во Европа. Но, најновите податоци покажуваат дека зад нивниот свеж изглед често се крие непријатна вистина – значително присуство на пестициди.
Истражување спроведено од еколошката организација PAN Europe открива загрижувачки резултати: речиси сите анализирани јаболка содржеле остатоци од хемикалии што се користат во земјоделството.
Во рамки на анализата биле тестирани 59 примероци локално одгледани јаболка од 13 европски земји.
Резултатите се алармантни:
- 93% содржеле најмалку еден пестицид
- 85% имале повеќе различни пестициди
- кај некои биле откриени дури и седум различни хемикалии
- 71% содржеле таканаречени „најотровни“ пестициди во ЕУ
Според експертите, многу од овие супстанции веќе имаат побезбедни алтернативи и постепено треба да бидат исфрлени од употреба.
Меѓу најчесто пронајдените се:
- дифеноконазол
- пиримикарб
- каптан
- флудиоксонил
Овие материи се поврзуваат со ризици по здравјето на луѓето, хормонални нарушувања и штети врз животната средина.
Иако количините формално се во „дозволени граници“, научниците предупредуваат на т.н. „коктел-ефект“ – комбинација од повеќе пестициди која може да биде далеку поопасна од секој поединечно.
Долготрајната изложеност на ниски концентрации од повеќе хемикалии сè уште не е доволно истражена, но експертите стравуваат дека токму таквата хронична изложеност може да предизвика сериозни последици.
Особено се загрозени:
- деца
- бремени жени
- лица со ослабен имунитет
Проблемот не завршува само на овошјето – пестицидите можат да навлезат и во домовите преку прашина, површини, па дури и играчки.
Парадоксално, климатските промени дополнително го зголемуваат проблемот. Поголем број штетници значи повеќе прскање со хемикалии, што создава зачаран круг – организмите стануваат поотпорни, а потребни се уште посилни препарати.
Дополнителна загриженост предизвикуваат и т.н. PFAS – синтетички супстанции што се користат во пакувања за храна, текстил и козметика. Тие тешко се разградуваат и можат долго да останат во организмот.
Истражувањата ги поврзуваат со:
- хормонални нарушувања
- ослабен имунолошки систем
- зголемен ризик од рак
Експертите препорачуваат неколку практични чекори: купувајте еколошки или органски производи, избирајте локално и сезонско овошје, темелно мијте ги јаболките со вода и по потреба лупете ја кората.
Иако јаболката и понатаму остануваат здрав избор, пораката е јасна – потеклото и начинот на одгледување стануваат подеднакво важни како и самата хранлива вредност.
