На 11 мај, Тимот за антропологија на Аргентина потврди дека идентификувал три жртви од последната цивилно-војска диктатура, чијашто останки беа пронајдени во близина на Ла Перла во Кордоба, по пет децении барање. Ова е историски развој за меморијата и правдата во Аргентина, бидејќи Тимот за форензичка антропологија (EAAF) потврди дека станува збор за Луис Монако, Естер Фелипе и Грасиела Долдан. Нивните останки беа откриени во близина на Ла Перла, поранешен таен притвор, во провинцијата Кордоба, по пет децении потрага, и покрај обемните напори на воената диктатура да ги сокрие доказите.
Ископите, внимателно спроведени од Аргентинскиот тим за форензичка антропологија на локацијата позната како Лома дел Торито, овозможија опоравување на над 1.200 коскени фрагменти. Овие клучни парчиња преживеале голема операција во 1979 година, спроведена од цивилно-војската диктатура со тешка механизација за отстранување и сокривање на телата. Оваа очајна обидна акција беше направена во пресрет на посетата на Междудржавната комисија за човекови права (IACHR), со цел да се избрише доказот за злосторствата што беа извршени. И покрај овој брутален акт на сокривање, земјата внимателно ги зачувала коскените фрагменти, кои сега овозможија враќање на идентитетот на поединци кои останале исчезнати речиси пет децении.
Идентификацијата на Луис Монако, Естер Фелипе и Грасиела Долдан претставува монументално достигнување во тековната потрага по вистината. Аргентинскиот тим за форензичка антропологија, познат по својата ригорозна научна методологија, користеше напреден форензички генетски анализ во својот Форензички генетски лабораториум, споредувајќи ги профилите на пронајдените остатоци со оние што ги обезбедиле семејствата. Овој напорен процес не само што ги потврди идентитетите, туку и обезбеди конкретни докази за злосторствата на диктатурата.
Откритието на Лома дел Торито, во рамките на воената гарнизон Ла Калера, каде што Ла Перла функционираше како познат таен притвор, ја нагласува историската важност на оваа локација како мрачен споменик на репресијата спонзорирана од државата. Веста донесе длабок емоционален удар за семејствата, некои од кои поминале речиси половина век барајќи одговори. Паула Монако Фелипе, ќерка на Естер и Луис, ја прими веста за откритието на своите родители со длабока емоција, нагласувајќи дека нејзините родители, киднапирани во 1978 година, беа пронајдени заедно по 48 години.
“Тие направија толку многу за да не можеме да ги најдеме, а ние ги најдовме и покрај сè”, изјави Паула, истакнувајќи дека ова откритие им овозможува на нејзиното семејство да се ослободи од “сивата обвивка” и да почне да го разбира вистинското значење на правдата. Меѓу пронајдените парчиња, фаланга на нејзиниот татко сè уште носеше неговата венчална прстен, длабок симбол на отпорноста на материјалот против обидот за историско избришање и моќен емблем на трајната љубов во услови на непоносна болка.
Слично, Роберто Долдан го прослави идентификувањето на неговата сестра, Грасиела, адвокат за труд и милитант која беше киднапирана во 1976 година. Тој гордо потврди дека таа “повторно победи” не дозволувајќи нејзиното исчезнување да биде трајно, што е доказ за нејзиното наследство и тековната борба против безнаказаноста.
Покрај преживеаните како Грасиела Геуна, семејствата испратија итен повик до аргентинската држава да удвои ресурсите наменети за ископувања и да побара од репресорите да го прекинат својот пакт на молчење. “Цврста демократија не може да се гради со илјадници неиспокриени мажи и жени”, изјави адвокатот на тужителите, Рамиро Фреснеда, потврдувајќи ја посветеноста за продолжување на потрагата додека не се најде секоја жртва на репресијата.
Во овој контекст, Федералниот суд Н°3 на Кордоба, предводен од судијата Мигел Вака Нарваја, свика прес-конференција за овој вторник, 12 мај, за официјално да ги објави идентитетите на нова група на исчезнати лица за време на последната цивилно-војска диктатура во Аргентина. Оваа нова група идентификации се додава на дванаесетте лица чијашто имиња беа вратени во март годинава, демонстрирајќи ја упорната и клучна работа на Аргентинскиот тим за форензичка антропологија и непоколебливите напори на организациите за човекови права и семејствата. Тековните откритија служат како моќно потсетување на важноста на меморијата, вистината и правдата во справувањето со наследството на авторитарните режими и обезбедувањето одговорност за минатите злосторства.


