Минхен, 11 февруари 2025 (МИА) – САД повеќе не се фактор на стабилност, туку претставуваат ризик поради територијалните претензии на претседателот Доналд Трамп кон Гренланд и Панама, како и изјавите дека Канада треба да стане 51-та држава на САД, се вели во извештајот на организаторите на Минхенската безбедносна конференција (МСЦ), што ќе започне на 14 февруари.
Извештајот се фокусира на транзицијата од униполарната ера по Студената војна, предводена од САД во мултиполарен свет во кој не доминира ниту еден идеолошки поглед, ќе ја формира позадината на овогодинешната конференција, објави весникот Гардијан.
Авторите на извештајот сугерираат дека повлекувањето на САД од улогата на глобален лидер има импликации надвор од прашањата за војна и мир.
„Без глобалното лидерство што го имаа САД во изминатите неколку децении, тешко е да се замисли меѓународната заедница да обезбедува глобални јавни добра како слободата на пловидба или да се справи со некои од многуте сериозни закани со кои се соочува човештвото“, се вели во извештајот.
Авторите наведуваат и дека напорите на американскиот претседател да воспостави нова форма на американско лидерство ќе бидат поткопани од трендот на „мултиполаризација“, а анкетите во извештајот покажуваат дека тој тренд ќе биде прифатен во земји како Бразил, Индија, Јужна Африка и Кина.
Во извештајот се додава дека светот оди во насока каде што „повеќе држави ќе се борат за влијание“, што значи дека „идниот поредок може да биде многу понеуреден“.
Авторите исто така предупредуваат дека Русија не само што е заинтересирана да ја неутрализира Украина како воена закана, туку работи кон евроазискиот поредок предводен од Москва, како што е наведено во новите безбедносни договори што Москва им ги предложи на САД и НАТО кон крајот на 2021 година.
Извештајот предупредува дека Пекинг може да има корист и од повлекувањето на САД од меѓународните обврски или од отуѓувањето на Вашингтон од долгогодишните партнери.
Животната средина, вклучително и екстремните временски услови, се смета за поголем ризик во секоја анкетирана земја, освен Велика Британија и Германија, се вели во извештајот.
Авторите наведуваат дека мирниот соживот на новите различни поредоци е „прилично малку веројатен“ со оглед на тоа што не е јасно дали лидерите можат да се договорат „барем за некои правила, принципи и структури за соработка за управување со односите меѓу наредбите“.
Конференцијата во Минхен ќе трае од петок до недела, а САД ќе ги претставуваат потпретседателот Џеј-Ди Венс, секретарот за одбрана Пит Хегсет, државниот секретар Марко Рубио и специјалниот пратеник на Трамп за Украина, Кит Келог, кој претходно изјави дека нема да презентира завршен мировен план за Украина на конференцијата.
Од Златко Шумковски/МИА
