Во Европа постои само еден главен град кој и денес е физички поделен со граница, бодликава жица и контролни пунктови. Тоа е Никозија, главниот град на Кипар.
Иако многу европски градови во минатото биле поделени – како Берлин за време на Студената војна – Никозија е единствениот главен град на континентот кој и денес е разделен на два дела.
Поделбата е директна последица од кризата во 1974 година, кога по воен удар на островот и турската воена интервенција, Кипар беше фактички разделен.
Град поделен со „Зелената линија“
Никозија е пресечена со демаркациска линија позната како „Зелената линија“, која ја надгледуваат мировните сили на Обединетите нации.
Оваа линија го дели градот на два дела:
- јужниот дел, под контрола на Република Кипар
- северниот дел, кој се управува од Турска Република Северен Кипар
Меѓу нив се наоѓа тампон зона контролирана од ОН, која на некои места е широка само неколку метри, а на други се претвора во цели напуштени квартови.
Во оваа зона можат да се видат напуштени куќи, урнати продавници и улици кои останале замрзнати во времето од 1970-тите.
Граница среде градска улица
Едно од најпознатите места во градот е улицата Ледра, која некогаш била главна трговска улица во Никозија. Денес таа е и еден од главните премини меѓу двата дела на градот.
Туристите и локалните жители можат пеш да ја преминат границата, но мора да поминат низ пасошка контрола.
На само неколку чекори се менуваат:
- јазикот
- валутата
- знамињата
- политичкиот систем
Ова создава необично чувство – како да се преминува од една држава во друга, иако формално станува збор за ист остров.
Град со две реалности
Во јужниот дел на Никозија се наоѓаат институциите на Република Кипар, модерни деловни згради и европски амбиент. Овој дел е член на Европската Унија.
Во северниот дел, пак, доминира турското влијание – турски знамиња, турска валута и политички систем кој функционира одделно од јужниот дел на островот.
И покрај тоа, многу жители од двете страни секојдневно ја преминуваат линијата за работа, шопинг или туризам.
Живот покрај границата
За луѓето кои живеат во Никозија, границата е дел од секојдневието. Во некои квартови границата минува низ самите улици, па дури и низ дворови на куќи.
Во тампон зоната на Обединетите нации може да се видат:
- напуштени автомобили
- затворени продавници
- стари реклами од 1970-тите
Овие места изгледаат како временска капсула, потсетник на периодот кога градот бил нагло разделен.
Надеж за повторно обединување
Во изминатите децении имаше повеќе обиди за политичко решение на кипарскиот конфликт, но ниту еден не доведе до трајно обединување на островот.
Сепак, премините меѓу двата дела на Никозија се отворија во 2003 година, што овозможи поголема комуникација меѓу заедниците.
Многу жители веруваат дека со текот на времето градот повторно може да стане единствен.
Град што ја носи историјата на своите улици
Никозија е редок пример во Европа каде што историјата не е само во музеите, туку и на самите улици.
Границата што го дели градот е потсетник на политичките конфликти, но и на надежта дека еден ден таа линија може да исчезне – исто како што некогаш исчезна Берлинскиот ѕид.
До тогаш, Никозија останува единствениот поделен главен град во Европа, град каде што две реалности живеат една покрај друга.
