Бројот на умрени лица во Македонија во 2024 година изнесува 20.201, што претставува благо зголемување од 0.1% во однос на претходната година. Оваа статистика укажува на стабилност, но и на потребата за поголемо внимание на здравствените трендови и причините за смртноста во земјата.
Машки и женски морталитет: Разлики и трендови
Според податоците, поголем број на умрени лица се од машки пол (10.604) во споредба со жените (9.597). Овој тренд продолжува да ја нагласува разликата во животната траење меѓу мажите и жените, со тоа што мажите умираат на помлада возраст во однос на жените.
Просечната возраст на умрените мажи изнесува 71,9 години, додека за жените оваа возраст изнесува 76,8 години. Разликата од 4,9 години е вообичаена и покажува на биолошките, социјалните и здравствените фактори кои влијаат на оваа диспропорција.
Смртност на доенчиња: Мала, но забележлива
Во 2024 година, 47 смртни случаи на доенчиња беа забележани, што сочинува 0.2% од вкупниот број на смртни случаи. Иако овој број е мал, се уште претставува важно прашање во здравствениот систем, бидејќи смртноста на доенчињата е еден од индикаторите за квалитетот на здравствената заштита и поддршката за мајките.
Главните причини за смрт: Болести на циркулаторниот систем и рак
Кога се анализираат причините за смрт, најголемо учество во вкупно умрените лица имаат болестите на циркулаторниот систем (36.7%), што вклучува срцеви болести и удар. Оваа категорија продолжува да биде најголемиот здравствен предизвик во земјата и е причина за повеќето смртни случаи, со оглед на тоа што проблемите со срцето и крвните садови се чести меѓу македонските граѓани.
Неоплазмите (рак) се втора најчеста причина за смрт, со 19.6% од вкупниот број на смртни случаи. Ова не само што ја покажува големината на проблемот со ракот, туку и потребата од подобрени превентивни мерки, рано откривање и третман.
Ендокрините, нутритивните и метаболичките болести (7.7%) и болестите на респираторниот систем (4.1%) продолжуваат да бидат фактори кои влијаат на смртноста во земјата. Овие болести ја нагласуваат важноста на здравата исхрана и редовното вежбање како превентивни мерки.
Потреба од подобрена здравствена грижа и превенција
Растот на морталитетот, иако незначителен, го нагласува значењето на инвестициите во здравствените услуги. Болестите на циркулаторниот систем, рак и респираторни заболувања остануваат најголемите здравствени предизвици во Македонија. Во текот на годината треба да се фокусираме на понатамошно унапредување на здравствената инфраструктура, како и на подигнување на свесноста за здравиот начин на живот и важноста на превенцијата.
На македонските власти и здравствени институции им се потребни поголеми напори за намалување на ризиците и подобрување на здравствената заштита, особено за оние кои се изложени на хронични болести. Од витално значење е дека се инвестира во образованието за здравје и воведување на програми за рано откривање на заболувања, што може да има големо влијание врз намалувањето на морталитетот.
Во контекст на овие предизвици, важно е да се создаде поттик за здрави навики и редовни прегледи, кои ќе им помогнат на сите граѓани да ги спречат болестите пред да стане премногу доцна.
