Во светската историја има војни што ја менувале судбината на народите. Но, има и такви што звучат како анегдота. Една од најнеобичните е онаа меѓу Црна Гора и Јапонија – конфликт кој формално започнал пред повеќе од еден век, а практично никогаш не се случил.
Се враќаме во 1904 година. Тогашната Кралска Црна Гора, како сојузник на Русија, застанала на страната на руската империја во Руско-јапонската војна. Во знак на поддршка кон својот традиционален сојузник, малата балканска држава ѝ објавила војна на Јапонија.
На хартија – сè било јасно. Во реалноста – Црна Гора немала ни географска, ни воена можност да испрати војници илјадници километри далеку, кон Пацификот.
Така, војната останала само формалност.
Ниту еден црногорски војник никогаш не стапнал на јапонска територија. Ниту еден истрел не бил испукан. Ниту една битка не била водена.
Сепак, формално, состојбата на војна постоела.
Проблемот настанал подоцна – кога Русија и Јапонија потпишале мир, Црна Гора не била дел од договорот. Едноставно – била „заборавена“.
И така, настанала една од најдолгите „војни“ во историјата – конфликт што траел повеќе од сто години, барем на хартија.
Децении подоцна, историчарите и дипломатите го откриле овој правен апсурд. Формално, никогаш не бил потпишан мировен договор меѓу двете држави.
Ситуацијата конечно била разјаснета во поново време, кога односите меѓу Црна Гора и Јапонија биле нормализирани и воспоставени дипломатски врски – без никакви последици од „војната“.
Денес, оваа приказна се спомнува како историска куриозитетност, а не како реален конфликт.
Иронијата е што двете земји денес имаат пријателски односи, туристичка и економска соработка, па дури и културна размена.
Од формален непријател – до партнер.
Оваа необична епизода покажува дека историјата понекогаш пишува сценарија што ни најдобрите сценаристи не би ги смислиле.
Војна што траела еден век, а никој не знаел дека постои.
И можеби токму затоа останува една од најинтересните дипломатски приказни на Балканот.
