На 11. мај 2026. година, Европскиот парламент усвои нови правила за возачки дозволи кои ќе важат во целата Европска унија. Овие промени имаат за цел да ја зголемат безбедноста на патиштата и да ги уедначат прописите во сите земји членки. Реформата воведува дигитална возачка дозвола, построги правила за прекршители и пониска возраст за професионални возачи.
Примената на новите правила ќе започне постепено од 2028. година, а дигиталната возачка дозвола ќе биде достапна до 2030. година. Овие промени ќе влијаат на сите возачи во ЕУ, носејќи нови обврски и олеснувања во секојдневниот сообраќај.
Европскиот парламент постигна договор за новите правила, кои ќе влијаат на милиони возачи. Главната цел на реформата е да се зголеми безбедноста на патиштата, но и да се поедностават административните процеси и да се воведат современи решенија. Според податоците, во Европската унија секоја година загинуваат околу 20.000 луѓе во сообраќајни несреќи.
Еден од клучните аспекти на новите правила е забраната за управување со возило. Од сега, возачите кои добијат забрана во една земја членка автоматски ќе го изгубат правото на управување и во сите останати земји на ЕУ. Ова значително ја зајакнува прекуграничната соработка меѓу земјите членки. Меѓутоа, сообраќајните казни кои не вклучуваат забрана за возење ќе останат во надлежност на земјата каде што е направен прекршок.
Дигиталната возачка дозвола е уште една значајна промена. Таа повеќе нема да биде физички документ, туку ќе биде достапна преку паметен телефон, слично на банкарските картички или личните карти. Евро парламентарката Јута Паулус истакна дека оваа новина е особено корисна за помладите генерации.
За љубителите на патувања со кампер, новите правила донесуваат дополнителни погодности. Со обична возачка дозвола категорија Б, ќе биде можно да се управуваат возила со тежина до 4,25 тони, наместо досегашните ограничувања. Сепак, за ова ќе биде потребно дополнително осposобување или полагање посебен испит.
Со цел да се реши недостигот на работна сила во транспортниот сектор, ЕУ ја намалува возрасната граница за професионални возачи: за камиони од 21 на 18 години и за автобуси од 24 на 21 година. Оваа мерка се очекува да поттикне вработување во логистиката и претприемништвото.
Новиот пакет мерки вклучува и обавезен пробен рок од најмалку две години за сите нови возачи. Исто така, возењето со придружба за 17-годишниците ќе биде дозволено во сите земји членки. Пред полагањето на возачкиот испит, ќе биде обавезен лекарски преглед или самоевалуација на здравствената состојба.
Иако политичкиот договор е постигнат, примената на новите правила нема да биде моментална. Државите членки имаат рок од три години за прилагодување на националното законодавство, со дополнителен една година преоден период. Дигиталната возачка дозвола се очекува до 2030. година, додека промените поврзани со професионалните возачи треба да стапат на сила веќе до 2028. година.
Во кратки црти, најважните промени се: дигитална возачка дозвола од 2030. година, забрани за возење важат во цела ЕУ, возење на кампер до 4,25 тони со Б категорија, возрасна граница за камиони од 18, а за автобуси од 21 година, обавезен пробен рок од најмалку 2 години, возење со придружба од 17 години во цела ЕУ, важност на возачката дозвола: 15 години, и обавезен здравствен преглед или самоевалуација пред испитот.
Овие промени претставуваат еден од најголемите зафати во сообраќајните правила на ЕУ во последните децении, со цел за безбедни патишта и полесен живот за возачите низ Европа.
