Возењето автомобил што не е во ваша сопственост е честа појава, особено кога станува збор за семејни возила, службени автомобили или патување во странство. Но, дали секогаш ви е потребно писмено овластување за да управувате со туѓо возило? Законот прави јасна разлика меѓу возење во внатрешен и меѓународен сообраќај, како и меѓу приватни и комерцијални возила.
Кога е задолжително овластување
Најстроги правила важат при управување со туѓо моторно возило во странство. Според Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата, возило може да се изнесе надвор од границите на државата само со посебно одобрение издадено од овластено правно лице за технички преглед. Овој документ, наречен „Одобрение за управување на туѓо моторно возило во странство“, се издава врз основа на писмена согласност од сопственикот.
Такво одобрение е задолжително и за странци со престој во Македонија кои управуваат возило што не е во нивна сопственост, како и за возила регистрирани на странски компании со седиште во земјава. Во тој случај, странскиот државјанин може да го изнесе возилото во странство само ако поседува нотаријално заверено овластување од одговорното лице во правното лице, а документот се издава преку станица за технички преглед.
Исклучок за превозници
Професионалните превозници кои вршат меѓународен превоз на патници или стока не подлежат на оваа обврска. Наместо тоа, тие мора да поседуваат два други документи – патен налог и полномошно заверено од одговорното лице на компанијата. Патниот налог ги содржи сите податоци за превозот: видот на товарот, правецот на движење, возачот и возилото. Заедно со полномошното, овие документи служат како официјално овластување за управување со возилото во меѓународен сообраќај.
Овластување при лизинг и закуп
Посебни правила важат и за возилата кои се користат преку договор за лизинг или долгорочен закуп. Во овие случаи, ако возилото се регистрира на име на корисникот, неопходна е писмена согласност од сопственикот заверена на нотар, во согласност со Законот за возила. Во сообраќајната дозвола потоа се впишуваат и податоците на сопственикот и на корисникот, а последниот ги презема сите законски обврски поврзани со користењето на возилото.
Во Македонија – без формално овластување
Кога се работи за внатрешен сообраќај, односно возење во рамките на Република Северна Македонија, не е потребно писмено овластување. Сепак, управувањето мора да се врши со согласност на сопственикот. Законот за задолжително осигурување во сообраќајот пропишува дека осигурувањето ја покрива и одговорноста на лицата кои управуваат со возилото со согласност на сопственикот, без оглед дали таа согласност е писмена или усна.
Сопственикот, пак, има одговорност да не дозволи управување на лице без возачка дозвола, под дејство на алкохол или без технички исправно возило. Ако полицијата побара податоци, тој е должен да наведе кој го управувал возилото.
Возењето туѓ автомобил во земјава не бара формална документација, но доколку планирате да патувате во странство — без разлика дали со автомобил на пријател, фирма или роднина — потребно е официјално одобрение издадено преку станица за технички преглед.
За комерцијалните превозници, пак, клучни документи се патниот налог и полномошното, додека кај возилата под лизинг или закуп, обврзувачка е нотарски заверената согласност.
Со други зборови, законите се јасни: доколку возите туѓо возило надвор од Македонија — секогаш проверете дали сте овластени. Непоседувањето соодветен документ може да резултира со казни, задржување на граница или дури и одземање на возилото.
