Посетата на Кочани во јануари 2025 година ја искористивме и за посета на Споменикот на Слободата. До него може да се стигне од две страни и тоа од самиот центар на градот по тесни улички и од патот кој води кон Пониква каде улиците се малку пошироки. Споменикот се гледа од поголемиот дел од градот. Лоциран е на ридот Локубија и претставува голем комплекс од отворени ѕидни конструкции на кои се поставени мозаици изработени од страна на Глигор Чемерски. Изградбата на овој комплекс започнала во 1975 година, а завршила две години подоцна. Распотранет е на 335 м2 на која е овоковечена историската борба на македонскиот народ за слобода од Илинденскиот период па се до НОВ. Според други извори, овој споменик е подигнат 1981 година во чест од 40 годишниот јубилеј од НОБ.
Импресивноста на комплексот се надополнува со амфитеатарот и сцената кои може да се користат за најразлични настани, концерти, претстави… Оттука вредноста на овој споменик е уште поголема.
Сведок на македонската борба
Споменикот практично е сведок на континуитетот на македонската борба за самостојност. Истиот ја прикажува борбата за самостојна македонска држава, борбата на македонскиот народ. Тој не е споменик само за Кочани и кочанчани, туку неговото значење е многу поголемо.
На 335 м2 мозаичен приказ е крунисана и овековечена историската борба на македонскиот народ за слобода од Илинденскиот период, па до НОВ. Доколку се прочита друга литература за овој споменик ќе се види дека во споменикот со пиетет се ставени имињата на загинатите борци во НОАВМ од Кочани и Кочанско. При нашата посета такво нешто не приметивме. Не успеавме да дознаеме и поради која причина.
Реконструкција
По осамостојувањето на Македонија, споменикот бил препуштен на забот на времето и значително оштетен. Оштетувања биле направени и од несовесни граѓани кои откорнале дел од мозаикот или нанесувале графити на споменичната површина. Дел од оштетувањата биле поправени во 2004 година.
Во декември минатата година заврши реконструкцијата на споменикот вредна 250 илјади американски долари која вклучуваше конзервација, реставрација и санација на архитектурата и партерното уредување. Сепак, при посетата добивме впечаток дека реконструкцијата е парцијална односно дел од ѕидната конструкција воопшто не е офарбана во бела боја. Исто така потребно е партерно да се уреди просторот, а запуштени и натаму остануваат јавните тоалети кои се наоѓаат при самиот влез на комплексот.
Како идеја, можеби е одлично доколку околу споменикот се постават неколку летниковци, а се изградат и спортски терени. Со тоа овој простор ќе се заживее и ќе биде атрактивен за посета од локалното населени.
Споменикот на слободата денес (ВИДЕО)
Видео од Споменикот на слободата снимано во јануари 2025 година.
Споменик на слободата 1981
Архивско видео од Споменикот на слободата снимано 1981 година.
